Rancière’nin temel pedagojik düşüncesi

Fransız filozof Jacques Rancière Cahil Hoca’da “açıklayıcı öğretmen” modeline karşı çıkar. Öğretmenin merkez-dışı edildiği bu pedagojik programın amacını Rancière “zihinsel özgürleşme” olarak ifade etmektedir. Bu özgürleşme gayesi öğrencinin henüz eğitim sürecinde iken bağımsız bir bilgi ve araştırma öznesine dönüşmesini ve eğitimin de buna göre tasarlanmasını şart koşmaktadır. Zihinsel özgürleşme burada yalnızca öğrencinin değil aynı zamanda öğretmenin de özgürleşmesini içerir. Bu özgürleşmeyi yöneten pratik postülat (ya da pratik aksiyom), Rancière’e göre, “zekâların eşitliği” ilkesi olmalıdır. Hiyerarşilerin ortadan kalktığı eşitlikçi bir toplumsal realite önce eşitlikçi bir epistemolojik sahanın tesisinden geçmektedir. Cahil hocanın (öğretmen) işlevi bu noktada iki-boyutludur; tamamen öğrencinin zekâsını bağımsız ve aktif kullanabilmesine dayanan bir öğrenme sürecinin (yani, araştırma süreci olarak öğrenme sürecinin) önünü açmak ve aynı zamanda bu yolla eğitimin eşitsizlikçi ideolojik girdilerini minimize etmektir. Yine de Rancière’nin yaklaşımında zihinsel özgürleşme idealinin belirleyici bir rol oynamasının bir negatif sonucu vardır; bireysel çalışma düşüncesi, bireyin güçlerini yalnızca kendi bağımsız çalışması ile keşfedebileceği ve aktive edebileceği düşüncesi, tek-yanlı olarak vurgulanmaktadır. Buna paralel olarak diyalog ve birlikte çalışmanın (hem öğrenci ile öğrenci hem de öğrenci ile öğretmen arasında) eğitsel rolü hakettiği ilgiyi görmemektedir.