Richard Schechner’den Peggy Phelan’a Performans Anlayışı

Performans ve performatif yaklaşımlar, icracı bedenini odağına alarak metinli bir tiyatro anlayışına karşı bir alternatif sunmaktadır. Performans, icracının kendi sanatsal üretimini ve üretim koşullarını etkileyen toplumsal, sosyal ve politik etkileri barındırdığı için özgün nitelik kazanmaktadır. Bu durum, performansın yaşam ile sanat arasındaki sınırlarının belirsizleşmesine ve her tekrarda kendine özgü yapısının oluşmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla performansın tanımı, kapsamı ve içeriği muğlaklaşmaktadır. Bu çalışmada, belli başlı konulara açıklık getirmek adına, tiyatro alanında gelişmeye devam eden performans teorisinin içeriği, akademisyen Richard Schechner ve Peggy Phelan’ın görüşlerine dayanılarak aktarılmıştır. Richard Schechner’in performans yaklaşımında, tiyatronun kültürel etkinliklerle olan ortak çalışma alanı, antropolog Victor Turner ile iş birliği, performatif eylem ve davranış konularına değinilmiştir. Peggy Phelan’ın performans araştırmalarında ise, postyapısalcılık, postmodernizm, psikanaliz ve feminist teori konuları ile birlikte performansların özgünlüğü ve icracının özgürleşme sürecinden bahsedilmiştir. Bu iki akademisyenin çalışmalarının izinde, kültürel etkinliklere benzerliğiyle başlayan performans teorisinin oluşumunun, icracının beden ontolojisini sorgulayan güncel eleştirel konularla devam ettiği görülmektedir.