Çeviri Eğitimi Lisans Programlarında Uygulamalı Eğitimler: Öğretim Planı Analizinden Yansımalar

Yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin mesleki bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi ve iş yeri deneyimi kazanabilmelerine olanak sağlayan uygulamaları deneyimleyebilmeleri amacıyla Yükseköğretim Kurumu [YÖK] tarafından yayımlanan Uygulamalı Eğitimler Çerçeve Yönetmeliği’ne bağlı olarak ülkemizdeki eğitim programlarının öğretim planlarında uygulamalı eğitimlere (işletmede mesleki eğitim, staj ve uygulamalı ders) yer verilebilmektedir. Öğretim planlarında, zorunlu veya seçmeli ders olarak, farklı AKTS kredi değerleriyle farklı yarıyıllara yerleştirilebilen bu eğitim türlerinden “işletmede mesleki eğitim” ve “staj” iş yeri deneyimi gerektiren yönüyle üniversite öğrencileri için meslekle bütünleşmenin önemli bir aşaması olarak tanımlanabilir. Çevirmen adaylarının iş yeri deneyimi kazanmasına yardımcı olan bu uygulamaların uluslararası çeviribilim literatüründe özellikle yüksek lisans düzeyindeki eğitim programları bağlamında çeşitli açılardan irdelendiği görülmektedir. Ancak ülkemizde bu konudaki araştırma sayısı oldukça sınırlıdır. Bu doğrultuda, mevcut çalışmada çevirmen adaylarına mesleki bilgi ve becerilerin kazandırılmasında etkin rolü olan ve gerçek iş ortamlarını deneyimleyebilmede köprü vazifesi gören uygulamalı eğitim türleri olan işletmede mesleki eğitim ve stajın, ülkemizde çeviri eğitimi verilen lisans programlarının öğretim planlarında ne ölçüde yer alıyor olduğu incelenecektir. Çalışma kapsamında yapılan doküman analizi, çeviri eğitimi verilen vakıf ve devlet üniversitelerinin tümünü kapsamaktadır. Bu kapsamda, çalışmada, iş yeri deneyimi gerektiren uygulamalı eğitim türleri olan işletmede mesleki eğitim ve stajın mütercim ve tercümanlık/çeviribilimi programlarının öğretim planlarına nasıl yerleştirilmiş olduğu (ders kategorisi, AKTS değeri, dersin yarıyılı) betimsel analiz yapılarak sunulmuştur. Ayrıca çevirmen yetiştiren yükseköğretim kurumları, program geliştirme uzmanları ve öğretim programları değerlendirme ve akreditasyon kuruluşları gibi uygulamalı eğitimlerin öğretim planlarına entegre edilmesinde rolü olan farklı paydaşlara yönelik, uygulamalı eğitimlerin verimliliğinin artırılabilmesine katkı sağlayacak çıkarımlara da yer verilmiştir.