Siirt’in Coğrafi İşaretli Ürünlerinin Kent Kimliğine Etkisine Yönelik Bir Araştırma

Coğrafi işaretler, yerel ürünlerin kökenine bağlı kalite ve özgünlüğünü belgeleyen, kültürel kimlik ve ekonomik kalkınmaya hizmet eden sınai mülkiyet araçlarıdır. Coğrafi işaretli ürünler, bulundukları coğrafyanın doğal ve kültürel özelliklerini yansıtarak, kent kimliğinin hem fiziksel hem de sembolik boyutuna katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada, Siirt iline özgü coğrafi işaretli ürünlerin (Pervari Balı, Siirt Perde Pilavı, Siirt Büryan Kebabı, Şal Şepik Kumaşı, Tillo Heriresi, Siirt Kuru Ekmeği, Siirt İçli Köftesi, Siirt Fıstığı, Siirt Battaniyesi, Siirt Gebole Tatlısı, Siirt Bıttım Sabunu) kent kimliği üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmada, literatür taramasının yanı sıra, Siirt kent merkezinde yaşayan 18 yaş ve üzeri bireylerden oluşan 102 katılımcı ile anket çalışması gerçekleştirilmiş ve toplanan veriler SPSS 28.0 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, katılımcıların coğrafi işaretli ürünleri yalnızca ekonomik bir değer olarak değil, aynı zamanda kentin kültürel kimliğini temsil eden önemli öğeler olarak algıladıklarını ortaya koymuştur. Katılımcılar, ürünlerin kent mekânında görünürlüğünün artırılması gerektiğini vurgulamış; tematik heykeller, kamusal alan düzenlemeleri, festivaller, müzeler ve dijital tanıtım stratejileri gibi somut öneriler sunmuştur. Ayrıca bazı ürünlerin zaten tescillenmiş olmasına rağmen önerilmesi, toplumda coğrafi işaret farkındalığının artırılması gerektiğine işaret etmektedir. Çalışmanın bulguları, coğrafi işaretlerin yerel kimlik inşası, kent markalaşması ve kültürel sürdürülebilirlik açısından stratejik bir araç olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda, coğrafi işaretli ürünlerin hem ekonomik kalkınma hem de kentsel kimlik politikaları çerçevesinde daha etkin bir şekilde kullanılmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.