GASTRONOMİ ROTASI: KARADENİZ MUTFAĞI’NDA (SAMSUN-ORDU-GİRESUN-TRABZON-RİZE) COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLER ÜZERİNE BİR İNCELEME

Bu çalışma, Karadeniz bölgesinde sahile kıyısı olan şehirlerin coğrafi işaretleme çalışmalarının mevcut durumunu Türk Patent ve Marka Kurumunun veri tabanında “Fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar” ve “Yemekler ve Çorbalar” kategorileri altında sıralanan ürünler ve söz konusu illerin Kültür ve Turizm Müdürlükleri tarafından oluşturulan yemek listeleri de dikkate alınarak bir gastronomi rotası ortaya koymayı amaçlamaktadır. Coğrafi işaretler, belirli bir bölgeye özgü, geleneksel üretim yöntemleriyle üretilen ve kalitesi veya özellikleri itibarıyla o bölgeye atfedilen ürünleri tanımlayan işaretlerdir. Karadeniz mutfağı, doğal zenginlikleri ve kendine özgü lezzetleri ile bilinirken, coğrafi işaretli ürünler bu mutfağın en değerli parçalarını oluşturmaktadır. Bu ürünler, bölgenin kültürel mirasını koruma ve sürdürülebilir turizm hedeflerine katkıda bulunma potansiyeline sahiptir. Araştırmanın evrenini Türk Patent ve Marka Kurumunun veri tabanı ve İl Kültür Turizm Müdürlükleri’nin web sayfaları oluşturmaktadır. Veriler (coğrafi işaretli ürünler ve illerin web sayfalarında yer alan ürünler) derlenerek bir gastronomi rotası oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda, Samsun-Ordu-Giresun-Trabzon-Rize illerinde “fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar” ve “yemekler ve çorbalar” kategorisindeki dağılımlar incelendiğinde toplam tescilli ürün sayısı 36 olup dağılımı ise Ordu (n:12), Samsun (n:9), Rize (n:8), Trabzon (n:4) ve Giresun (n:3) şeklindedir. Karadeniz bölgesinin zengin gastronomik mirasının, coğrafi işaret tescili ile daha da anlam kazandığı ve bölgenin turizm potansiyelinin bu tür rotalar aracılığıyla artırılabileceği tespit edilmiştir. Bu bağlamda, oluşturulan gastronomi rotası, bölgenin mutfak kültürünü daha geniş kitlelere tanıtmak ve gastronomi turizmini teşvik etmek amacıyla önemli bir potansiyel taşımaktadır.