BORLUK VADİSİ KAYA ÜSTÜ (PETROGLİF) RESİMLERİNDEKİ SÜVARİ BETİMLEMESİNİN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Kaya üstü resimlerin tarihlendirilmeleri bugünkü teknoloji ile bile oldukça zordur. Son zamanlarda bu konuyla ilgili çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Boyalı olan kaya üstü resimlerdeki pigment analizleri ya da liken analizleri bunlar için örnektir. Bu analizler bile doğrudan tarihleme vermeyip ancak belirli bir tarih aralığına işaret etmektedir. Hali hazırda geçerli olan tarihlendirme yöntemlerinden birisi tipolojik tanımlama ve analojidir. Bu bakımdan Borluk Vadisi’nde bulunan kaya üstü resimleri (petroglif) içerisinde tek bir betimleme ile temsil edilen süvari figürü bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Borluk Vadisi, Kars Merkezin 6 km. güneydoğusunda bulunmaktadır. Vadideki kaya üstü resimlerin en yoğun olduğu alan Azat ve Mağaracık köyleri arasındadır. Bu lokasyon yaklaşık 4 km. uzunluğundadır. Vadinin kuzey yamaçlarında 160 civarında kaya üstü resim tespit edilmiştir. Vadi boyunca devam eden bu resimlerin bir kısmı Kervan ve Katran isimli iki panoda betimlenir. Kaya üstü resimlerde geyik, dağ keçisi, kurt, ceylan ve at gibi çeşitli hayvan betimlemeleri bulunmaktadır. Çalışma konusu süvari betimi bu iki pano dışında farklı bir lokasyonda tek bir örnekten oluşur. Yapılan çalışmalarda Borluk Vadisi’ndeki kaya üstü resimler bütüncül değerlendirilmiş ve Paleolitik Çağ’dan Tunç Çağı’na kadar farklı tarihlemeler önerilmiştir. Oysa atın binek hayvanı olarak kullanılması II. binyılın ilk çeyreğinde olmuştur. Süvari betiminin de en erken Orta Tunç Çağı’na tarihlendirilmesi TPQ’dur. Borluk Vadisi kaya üstü resimlerinin de aynı tarihlerden olması olasıdır. Bu bağlamda, Borluk’taki kaya üstü resimleri içerisinde tek bir örnek de olsa süvari betiminin tarihsel bir döneme işaret etmesi diğer resimlerden ayırt eden öneme sahip olduğunu göstermiştir.