Đặc điểm lâm sàng và thông số sinh lý da ở bệnh nhân da mặt nhạy cảm

Đặt vấn đề: Da mặt là vị trí dễ bị tác động bởi yếu tố từ môi trường bên ngoài như tia tử ngoại, ánh sáng, môi trường và mỹ phẩm. Da mặt nhạy cảm là một hội chứng ngày càng phổ biến, ảnh hưởng đến một tỷ lệ đáng kể dân số, đặc biệt ở nữ giới. Hội chứng này được đặc trưng bởi cảm giác chủ quan khó chịu như ngứa, châm chích, rát hoặc căng da, thường không kèm theo tổn thương thực thể rõ ràng. Dù đã có nhiều nghiên cứu quốc tế về đặc điểm da nhạy cảm, tuy nhiên tại Việt Nam chưa có khảo sát hệ thống và phân tích mối liên hệ giữa biểu hiện các triệu chứng với chỉ số sinh lý da khách quan trên vùng da mặt nhạy cảm. Mục tiêu: Mô tả đặc điểm triệu chứng, các chỉ số sinh lý da và phân tích mối liên quan giữa các triệu chứng cảm nhận với thông số sinh lý trên mặt nhạy cảm ở bệnh nhân da nhạy cảm đến khám tại bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả hàng loạt ca tại khoa Da liễu - Thẩm mỹ da bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, từ tháng 11/2024 đến tháng 3/2025. Các bệnh nhân được đánh giá triệu chứng bằng bảng câu hỏi và đo các chỉ số sinh lý da bao gồm độ mất nước qua thượng bì (TEWL), độ ẩm, độ nhờn, độ đỏ da và sắc tố da bằng thiết bị Courage-Khazaka electronic GmbH. Mối liên hệ giữa các triệu chứng lâm sàng và chỉ số sinh lý được phân tích thông qua tương quan Spearman. Kết quả: Có 45 bệnh nhân có biểu hiện da mặt nhạy cảm. Ngứa (91,1%), châm chích (60%) và rát (28,9%) là những triệu chứng lâm sàng thường gặp nhất ở bệnh nhân da mặt nhạy cảm. Nhóm nghiên cứu không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về tần suất các triệu chứng lâm sàng giữa hai giới. Tuy nhiên, chỉ số độ đỏ da ở nam cao hơn nữ một cách có ý nghĩa thống kê (p = 0,040). Phân tích tương quan Spearman cho thấy một số triệu chứng như ngứa, châm chích, rát có xu hướng liên quan gần mức ý nghĩa với các chỉ số sinh lý như độ đỏ da và TEWL. Điều này cho thấy có mối liên hệ tiềm năng giữa cảm nhận chủ quan (ngứa, châm chích, rát) với sự biến đổi khách quan của hàng rào bảo vệ da (độ đỏ da, TEWL). Kết luận: Biểu hiện lâm sàng ở bệnh nhân da mặt nhạy cảm phản ánh phần nào sự biến đổi của hàng rào bảo vệ da. Các chỉ số sinh lý có thể được ứng dụng hỗ trợ đánh giá khách quan tình trạng da mặt nhạy cảm. Từ khóa: da nhạy cảm; ngứa; châm chích; độ mất nước qua thượng bì (TEWL); độ ẩm da; độ đỏ da