AMİSOS NEKROPOLÜNDEN TEK ODALI BİR YER ALTI KAYA MEZARI VE MEZAR BULUNTULARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Amisos, Karadeniz’in güney kıyılarında konumlanmış olan Samsun’un önemli bir antik kentidir. Kentin ilk temelleri Miletoslu kolonistlerce MÖ 6. yüzyılın ortalarında atılmıştır. MÖ 437’te ilk yerleşimin 9 km doğusuna Sinope’den gelen Atinalı kolonistler konumlanmış ve kentin ikinci temelleri atılmıştır. Zamanla her iki yerleşim alanı kentin territoryumuna dâhil olmuştur. Amisos’un asıl nekropol alanı da ikinci temellerin atıldığı bölgede belirmiştir. Bu çalışmada da kentin nekropolünde açığa çıkan bir yer altı kaya mezarına ve mezar buluntularına değinilmiştir. Mezar yapısı, kentte tespit edilen mezar tipleri içerisinde yoğun olarak karşılaşılan defin nişli ve klineli olan tek odalı bir plana sahiptir. Mezarın mimarisi, Geç Hellenistik Dönem’in işçiliğiyle tutarlıyken, ilk kullanımı mezar buluntularından yola çıkıldığında Roma İmparatorluk Dönemi’nde gerçekleşmiş olmalıdır. Mezar buluntuları, Amisos’un Roma İmparatorluk Dönemi’ndeki maddi kültürü ve cenaze uygulamaları hakkında bilgiler sunmaktadır. MS 2. yüzyıla tarihlenen buluntuların yoğunluğunu tek kulplu testiler ve unguentariumlar oluştururken ahşap bir sandığa ait bronz aksamlarda önemli bir yer tutar. Kulplar, kilit mekanizmaları, büst formlu aplik ve özellikle Aphrodite Anadyomene betimli bronz kilit köprüleri, kent mezarlarında ele geçen nadir örneklerdir. Mezar, yapıldığı dönem ve buluntuları açısından farklı dönemlere işaret etse de karakteristik olarak bir aile mezarı yapısına sahiptir.