Heinrich Friedrich Von Diez’in İstanbul Elçiliği ve Faaliyetleri (1784-1790)

Bu çalışmada XVIII. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti’ne Prusya elçisi olarak gönderilen Heinrich Friedrich Von Diez’inİstanbul’da kaldığı süredeki faaliyetleri üzerinde durulmuştur. İlk diplomatikgörevine 17 Mart 1784 yılında maslahatgüzar olarak başlayan Diez’in çalışmaları Prusya hükümdarı II. Friedrich Wilhelm tarafından beğenilerek 1786’da Türkiye elçiliğine getirildi. Prusya elçisi o yıllarda Avusturya ve Rusya’ya karşı bir müttefik olarak düşündüğü Osmanlı Devleti ile yakın ilişkiler kurmak için yoğun gayretler sarf etti. Aynı yıllarda (1787-1792) Osmanlı Devleti ile Rusya ve Avusturya arasında çıkan savaş, Prusya ile Osmanlı Devleti’ni birbirine yakınlaştırdı. Ortaya çıkan yeni şartlar karşısında Prusya elçisi Diez’in Babıâli’deki yoğun diplomatik çalışmaları sayesinde iki ülke arasında 1790 yılında Tecavüzî ve Tedafüî bir ittifak antlaşması imzalandı. Ancak Diez’in büyük gayretleri ile imzalanan bu antlaşma Berlin’de pek beğenilmeyerek elçinin görevine son verildi. 23 Mayıs 1790’da verilen talimatla İstanbul’dan ayrılan Diez’in 6 yıl süren İstanbul elçiliği Osmanlı-Prusya ilişkilerinin gelişiminde oldukça önemlidir. Araştırma konunun bu önemine binaen kaleme alınmış olup, Prusya elçisi Diez’in İstanbul elçiliği sırasındaki faaliyetlerini ayrıntılı bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır