Yakup Kadri’nin İkdam’daki Yazılarında İstanbul Tasavvuru

Yakup Kadri’nin sanat ve fikir hayatının dönüm noktalarından birini oluşturan bir sürecin ürünü olan İkdam’daki yazıları arasında İstanbul’la ilgili olanlar son derece dikkat çekicidir. İstanbul’un kimi zaman milliyetçi bir cepheden, kimi zaman trajik ve realist bir bakışla ele alındığı bu yazılar, çok yönlü bir İstanbul okuması sunmaktadır. Yazılar arasında özellikle Miss Chalfrin’in mektupları yazarın oryantalist bakış açısını eleştirel bir şekilde sorguladığı ve millî kimlik arayışına yöneldiği entelektüel bir geçiş noktasını temsil eder. Bunun dışında şehir, bir yönüyle ahlaki yozlaşma ve toplumsal çözülmenin merkezi, diğer yönüyle de Türk kimliğinin kültürel aidiyetin temsilcisi ve koruyucusu olarak değerlendirilir. İstanbul’un dönemin siyasi, sosyal ve kültürel dönüşümleri içindeki merkezi rolü, şehre yönelik eleştirel ve aidiyet duygularının iç içe geçtiği entelektüel bir bakışla ele alınmıştır. Bu çalışmada gazete yazıları odağa alınarak yazarın İstanbul’a dair izlenimlerinin bütünlüklü ve özgün bir perspektiften sunulması hedeflenmiştir. Bu amaçla Yakup Kadri’nin İstanbul odaklı yazıları içerik ve bağlam analizi yöntemiyle incelenmiş; şehrin entelektüel ve içsel tasavvuru ortaya konmaya çalışılmıştır. Böylece Yakup Kadri’nin İkdam’daki yazılarında İstanbul tasavvurunun tarihî ve kültürel derinliği aydınlatılmış olacak, romanlarını besleyen fikrî arka plan da daha iyi anlaşılacaktır.