Arapçanın Dilbilimsel Tipolojisi (Soner Akdağ)

Dilleri karşılaştırmak amacıyla yapısal özelliklerine göre inceleyip sınıflandıran dilbilim alanına, dil tipolojisi yahut dilbilimsel tipoloji adı verilir. Dilbilimsel tipolojinin; dillerin ses özelliklerini inceleyen fonolojik, söz dağarcığı ile ilgilenen leksikolojik, kelime dizimini araştıran sentaktik ve evrensel eğilimleri açıklayan teorik tipoloji türleri bulunmaktadır. Dünya üzerinde konuşulan dillerin karşılaştırılıp evrensel ilkelere ulaşılma amacı ile tipolojileri çıkarılmıştır. Karşılaştırılan bu dillerden biri de Arapçadır. Arapçanın Dilbilimsel Tipolojisi adlı eser Standart Arapçanın tipolojisini ve dil evrensellikleri arasındaki yerini tespit etmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda eser, dil evrensellikleri ve tipolojiden söz ettikten sonra Arap dilinin fonolojik, leksikal ve sentaktik tipolojisini ayrı ayrı bölümlerde tespit etmeye çalışır. Ulaştığı sonuçlar itibariyle dilbilime daha önce incelenmemiş bir dilin tipolojik özelliklerini kazandırırken Arap diline ise dilbilimsel yapısını ortaya koyarak katkıda bulunur. Buna göre yazar, genel dil tipolojilerinden hareketle sırayla fonolojik, morfolojik, leksikal, sentaktik tipoloji modellerini detaylı bir şekilde açıklar ve her başlıkta Arapçanın taşıdığı özel ve genel yapısal tipolojileri, örnekleriyle ortaya koyar.