Rusya Türklerinden Sadri Maksudi Arsal’ın Türk Milliyetçiliğine Katkısı

Sadri Maksudi Arsal, Rusya’nın egemenliği altındaki Kazan’da dünyaya gelmiş Müslüman-Türk azınlığın bir üyesidir. Arsal’ın yaşadığı dönemde Rus hükümeti azınlıkları Ruslaştırma politikası uyguluyordu. Bu durum karşısında Müslüman-Türk azınlık, kendi milli benliklerini koruma mücadelesine girmiştir. Arsal da Müslüman-Türk azınlığın milli mücadelesine katılmıştır. Duma’ya seçilen Arsal, burada soydaşlarının haklarını savunmuştur. İdil-Ural Milli Medeni Muhtariyeti’nin oluşumunda da önemli rol almıştır. Arsal, anayasasını hazırladığı muhtariyetin meclis başkanı ve devlet başkanı olmuştur. Ancak bu muhtariyet yönetiminin ömrü uzun olmamıştır. Politik gelişmelerin ardından Arsal’ın Rusya’da yaşama imkânı kalmamıştır. Arsal’ın soydaşlarına ve Türklüğe olan ilgisi gittiği Paris’te de devam etmiştir. Sorbon Üniversitesi’nde Türklerin tarihi konusunda ders vermiştir. Bu dönemde Arsal yeni kurulan Türkiye Devleti’nde yaşanan gelişmeleri takip etmiştir. Türkiye’de cumhuriyet rejimine geçilmiştir. Arsal, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti devletine gelmenin hayalini kurmaktadır. Arsal, Türk Ocaklarının davetinden sonra yaşamına Türkiye’de devam etmiştir. Arsal, yeni kurulan devlette önemli görevlerde bulunmuştur. Bu çalışmanın amacı Sadri Maksudi Arsal’ın Türk milliyetçiliğine yapmış olduğu katkıyı ortaya koymaktır. Araştırmanın yöntemi niteliksel içerik analizi ve hermeneutik yaklaşım olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda Arsal’ın eserleri, konuşmaları ve Arsal hakkında yapılmış araştırmalar incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda Arsal’ın Türk milliyetçiliğine önemli katkılar sunduğu görülmüştür. Arsal, Türk hukuk tarihi, Türklerin tarihi, Türk dili ve milliyetçilik konularında dönemin önde gelen isimlerinden olmuştur.