Karbonmonoksit Zehirlenmesi

Karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi acil hekimlerinin karşılaştığı en sık görülen zehirlenme nedenlerinden biridir. Zehirlenme kaynaklarının çokluğu ve ülkemizde özellikle kış mevsiminde bölgesel ve çoklu zehirlenmelerin yanı sıra suisid amaçlı CO maruziyetleri de sıklıkla görülmektedir ve mortalitesi yüksektir. Dünyada ise sıklıkla yangınlara bağlı dumanın inhalasyonuyla görülmektedir. Gazın renksiz ve kokusuz olması duyu organlarıyla fark edilmesini olanaksız kılmaktadır. Kaza sonucu veya intihar amaçlı zehirlenmeye neden olur. Türkiye’de CO zehirlenme olgularının yaklaşık %63′ü soba, %30′u şofben, %7′si doğalgaz nedeniyle olur. Karbonmonoksit zehirlenmelerinde semptomlar değişken olabilir ve birçok tanılarla karışabilir. Hiperbarik oksijen ihtiyacının belirlenmesi için kritik önemde olan geçici bilinç kaybı olup olmadığı hasta veya yakınından mutlaka öğrenilmelidir. Hastalar genellikle hafif mental durum değişikliğinden komaya kadar değişkenlik gösteren semptomlar gösterebilmektedir. Zehirlenmeye eşlik eden travma veya yanık gibi durumlar yok ise fiziksel bulgular genellikle nörolojik semptomlar veya taşikardi ve takipne ile prezente olabilmektedir. Tanı, Karboksihemoglobin (COHb) seviyesi ile hızlıca konur. Yangın veya duman inhalasyonuna bağlı CO zehirlenmeleri AS’de yönetilirken olası siyanür maruziyeti de unutmamalı ve hücresel hipoksiyi şiddetlendirebileceğinden siyanür toksisitesini kesin olarak dışlanmalıdır. Hafif semptom ve bulguları olan ve Hiperbarik oksijen tedavisi (HBOT) endikasyonu olmayan CO zehirlenmeli hastaların çoğunun semptomları acil serviste high-flow oksijen tedavisi ile düzelir. CO’in fetal hemoglobine bağlanmasında daha yüksek afiniteye sahip olmasından ve kanda yarılanma süresi daha yüksek olmasından dolayı hamilelerde HBOT kullanma eşiği daha düşüktür. Hastanın mevcut kliniği ve başvuru dönemindeki bulguları ile birlikte COHb seviyesi Ulusal Zehir Danışma’ya (UZEM), (Türkiye’de her operatörden 114 nolu telefon ile iletişime geçilir) bildirilmeli ve en yakın HBOT için yönlendirme tavsiyesi alınmalıdır.