EFFI BRIEST VE L’ADULTERA’DA KADIN

Alman Edebiyatı ve Realist Akımın önemli temsilcilerinden olan Heinrich Theodor Fontane (1819-1898), kaleme aldığı toplum ve zaman romanlarında (Gesellschafts- und Zeitroman) 19. yüzyıl Almanyasının toplumsal bir panoramasını çizmekte ve gerçek olaylardan esinlenerek yazmış olduğu eserlerinde bilhassa o dönemdeki kadınların yaşantıları hakkında okuyucuya bilgi sunmaktadır. Effi Briest, Fontane’nin geç dönem ve hatta ölümünden önce yayımlanan son eseri olarak en çok tanınan bir eseri olmasına rağmen yazarın zaman romanları kapsamında ilk eser olma özelliği taşıyan L’Adultera maalesef Türkiye’de pek tanınmamaktadır. Konu olarak pek çok açıdan paralellik gösteren iki romanın başkahramanları Effi ve Melanie, 17 yaşında iken kendilerinden yaşça oldukça büyük kişilerle evlendirilmişlerdir. Ancak her iki roman kahramanının yaşam hikâyeleri, toplumun kuralları, gelenek ve göreneklerinin yanı sıra kendi eğitim düzeyleri, karakteristik özellikleri ve aile yapıları ile bağlantılı olarak farklılık göstermektedir. Theodor Fontane eserlerinde doğrudan bir toplumsal eleştiri yapmamasına rağmen günümüz açısından hem 19. yüzyılda Almanya'daki kadınların toplum içindeki yerlerini göstermesi bakımından hem de artık her ne kadar hukuki açıdan hak sahibi olmalarına rağmen günümüz kadınının içinde bulunduğu ve pratikte yaşadıkları ile karşılaştırılması noktasında önem taşımaktadır. Bu çalışmada her iki eser realist bakış açısı ve metin odaklı analiz ile ele alınmıştır.