Aşiret Mektebi ve Türkçe Eğitimi

Aşiret Mektebi, Osmanlı Devleti’nin merkezi otoritesini yerel güçlerden yararlanılarak yeniden sağlama çabasının 2. Abdülhamit’in talimatlarıyla kurulmuş bir ürünüdür. Başta Arap (Urban) aşiretlerinin önde gelen ailelerinin çocukları için kurulmuş bu okula Arnavut ve Kürt aşiretlerinin çocukları da dahil olmak istemiş ve okulun kapsamı genişlemiştir. Osmanlı Devleti’nin dağılma döneminde kurulan bu okul, eğitimin otoriteyi güçlendirmek amaçlı kullanılmasına önemli bir örnektir. Aşiret Mektebi, Türkçeyi ve Osmanlı kültürünü bölgelerinde güçlü ailelerin çocuklarına aşılayarak mezun öğrencilerin yönetimde söz sahibi olmasını sağlamak ve böylece aşiret halklarının saltanata ve hilafete bağlılığını arttırmak amacını taşımaktadır. Böyle önemli bir görevi üstlenen okulun iş ve işleyişini ortaya koymak Türkçe derslerini incelemek bu çalışmanın öncelikli amacıdır. Bu amaç doğrultusunda tarihi belgeler betimsel analiz yöntemlerinden içerik analizinden yararlanılarak incelenmiş literatürde yer alan diğer çalışmalarla kıyaslanarak tarafsız olarak ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak; bir imparatorluğu yeniden ayağa kaldırma amacıyla kurulmuş bu okulda Türkçe derslerinden yararlanılması, derslerin Türkçe anlatılması dilin birleştirici gücünden yararlanılmaya çalışıldığını göstermektedir. Osmanlı Devleti eğitim anlayışını Aşiret Mektebi özelinde incelediğimizde öğrenciye verilen değeri, akademik başarının yanı sıra ahlaki açıdan da öğrenciyi yetiştirmeyi hedefleyen anlayışı görmekteyiz.