KAZAK HALKININ HERODOT’U; ALEKSEY İRAKLİYEVİÇ LEVŞİN

XIX. yüzyıl Rus tarihinin önemli simalarından biri olan A. İ. Levşin, Rus İmparatorluğu’nun doğu politikalarında etkin rol oynamış bir devlet adamı, tarihçi ve etnograf olarak öne çıkar. Özellikle Orenburg Sınır Komisyonu’nun kurulmasıyla birlikte imparatorluğun Kazak bozkırlarına yönelik askeri, idari ve kültürel nüfuzunu artırma çabalarının hız kazandığı bir dönemde, Levşin’in çalışmaları bu sürecin hem bilimsel hem de ideolojik altyapısını oluşturan başlıca katkılardan biri olmuştur. Kazak bozkırları hakkında dünya bilim tarihinde ilk sistematik ve kapsamlı araştırmayı kaleme alması, onu dönemin diğer Rus aydın ve bürokratları arasında ayrıcalıklı bir konuma taşımıştır.Rus Coğrafya Cemiyeti’nin kurucularından olan Levşin, aynı zamanda İçişleri Bakanlığı danışmanlığı ve gizli danışmanlık gibi yüksek bürokratik görevlerde bulunmuş; eserleri, sonraki kuşak şarkiyatçı ve seyyahlar için önemli bir başvuru kaynağı hâline gelmiştir. Bu çalışmada, A. İ. Levşin’in hayatı ve eserleri ele alınarak hem onun ilmî mirası hem de Rus İmparatorluğu’nun sömürgeci politikalarıyla bilimsel faaliyetler arasındaki ilişki incelenmektedir. Böylece literatürde yeterince incelenmemiş bir alana katkı sunulması hedeflenmektedir.