OSMANLI DÖNEMİ TÜRK MÜZİĞİNİN WOLFGANG AMADEUS MOZART’IN ESERLERİNE ETKİSİ

Osmanlı İmparatorluğu ile Avrupa devletleri yüzyıllar boyunca politika, siyasi ve birçok konuda birbirlerinden etkilendiği gibi sanat alanında da fikir alışverişi yapmışlardır. Osmanlı sanatının gelişim sürecinde batılılaşma yolunda önemli adımlar sağlanırken, Batı’nın da özellikle Osmanlı dönemi Türk müziğinin ritim anlayışından etkilendikleri bilinmektedir. Viyana klasikleri olarak bilinen ve çocuk yaştan beri çok önemli eserler besteleyen Mozart, Osmanlı dönemi Türk müziğinden oldukça etkilenmiş bir bestecidir. Bugün neredeyse tüm dünyanın bildiği ‘Türk Marşı’ Mozart’ın Osmanlı dönemi Türk müziğine ilgisinin bir örneği olarak değerlendirilebilir. Bu araştırmanın amacı, W. A. Mozart’ın eserlerinde kullanmış olduğu Türk izlerini belirlemek, hangi alanda ve ne kadar etkilendiğini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda Mozart’ın eserleri içerisinde Türk müziği etkilerini görebilmek için içerik ve müzikal yönlerden incelenmiştir. Bu araştırma betimsel bir araştırma olup, durum tespiti yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden doküman analizi yöntemi kullanılmış olup konu ile ilgili kaynaklar taranmıştır. Kaynak tarama ve eser analizleri sonucunda Mozart’ın beş eserinde Türk müziği etkilerinin görüldüğü tespit edilmiştir. Saraydan Kız Kaçırma operasında yoğunlukla mehter takımına benzer ritimler kullanan Mozart, Alla Turca adı altında bilinen La majör Piyano Sonatı’nın son bölümünde ise Türk izlerini zirveye ulaştırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Zaide operasında ise her ne kadar mehter müziğine benzer ritimleri kullanmış olsa da özellikle konu olarak Osmanlı haremini ele alması, Mozart’ın Osmanlı dönemi Türk müziği ve Osmanlı saraylarında yaşanan olayları yakından takip ettiği söylenebilir.