Samed Behrengî’nin Öykülerinde Çocuk Gözünden Yetişkin Tipleri

Samed Behrengî (1939-1968) Farsça çocuk edebiyatının en önemli isimleri arasında yer almaktadır. Kısa hayatına rağmen birçok çocuk öyküsü kaleme almıştır. Öyküleri pek çok kez Türkçeye tercüme edilen Samed Behrengî çocuklar için öyküler yazmış olmasına rağmen yetişkinlere de hitap etmektedir. Samed Behrengî toplumun farklı kesimlerini iyi bir şekilde gözlemleyen, aksayan yönlerin farkında olan, sınıflar arasındaki mesafenin farkını görebilen ve bütün bunları çeşitli kurgularla öykülerine yansıtan bilinçli bir köy öğretmenidir. Öykülerinde toplumdaki zengin ve fakir sınıfların yaşam koşullarını, yaşadıkları evleri ve sokakları, giydikleri kıyafetleri, süslü ve bakımlı ev hayvanlarını, kullandıkları arabaları ve sınıflar arası farklılıkları net bir şekilde resmeder. Okuyucunun zihninde bir taraftan bu fotoğrafı oluştururken diğer taraftan da toplumdaki adaletsizlik ve eşitsizliğe işaret eder. Onun öykülerinde köyde veya kasabada yaşayan, birçok şeyden mahrum, yoksulluğun ağırlığı ile ezilen aileler ve çocuklar bulunmaktadır. Hikâyelerinde özellikle yoksul çocukların hayal dünyaları, düşsel yolculukları ve mücadeleleri göze çarpmaktadır. Behrengî, bu çocukların aile ve çevre ile olan ilişkilerini, yetişkinlerin çocuklara karşı yaklaşımını ve hayatlarındaki izlerini anlatmaktadır. Öykülerindeki kahramanlar bazen bir anne, baba, komşu, arkadaş olabilirken bazen bitkiler, hayvanlar veya oyuncaklar da bu kahramanlar arasında yer almaktadır. Bu çalışmada Samed Behrengî’nin öykülerinde çocuk anlatıcılar gözünden toplumun belirli bir grubunun genel özelliklerini taşıyan yetişkin tipleri ortaya konacaktır.