Transdyscyplinarność

DEFINICJA POJĘCIA: Omówiono dwa pojęcia transdyscyplinarności używane podczas opisywania działań integracyjnych, refleksji i praktyk związanych z tym, co zachodzi pomiędzy, wykracza poza granice ustalonych dyscyplin naukowych i przekracza je, aby możliwe było rozwiązanie złożonych problemów, które wymykają się konwencjonalnym postępowaniom naukowym. Widziana w tym kontekście interdyscyplinarność analizuje, syntetyzuje i harmonizuje powiązania między dyscyplinami, sprawiając, że powstaje spójna całość. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Przedstawiono historyczny roz­wój nauki od ujęcia jej w dyscypliny po pojawienie się pojęcia transdyscyplinarności w latach 70. minionego wieku. Ukazano podobieństwa i różnice między dwoma aktualnie występującymi pojęciami transdyscyplinarności: Nicolescuian (Nicolescu, Mittelstrass – typ M1) oraz Zurich 2000 (Scholz, Gibbons – typ M2). UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Ukazano strategię ­rozwijania trans­dyscyplinarności przez Nicolescu, opartą na trzech ­aksjomatach (typu M1), którą przeciwstawiono strategii zaproponowanej przez Scholza (ty­pu M2). Omówiono dwa przykłady badań transdyscyplinarnych nad zrównoważonym rozwojem. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Dokonano porównania obydwu podejść do transdyscyplinarności i wskazano dalsze kierunki badań naukowych, chociażby przez określanie wspólnych cech charakteryzujących wspomniane podejścia.