Cevdet Bey ve Oğulları’nda Sosyopolitik Değişim ve Türkiye

Orhan Pamuk’un ilk romanı olan Cevdet Bey ve Oğulları, sanatçının eserlerindeki temel izleği verir. Kimlik meselesi, sosyal değişim, politik çalkantılar ve Türkiye’nin panoraması Pamuk’un, ilk romanından itibaren hemen her romanında işlenir. Cevdet Bey ve Oğulları ise panoramik özelliğe sahiptir ve bir aile, nesiller romanıdır. Bu kitabı roman kahramanlarının hayatı algılayış biçimleri, anlam arayışları, yaşam biçimlerinin farklılaşması ve toplum düzenindeki değişim yanları ile ele almak; Türk toplumunun ve Türkiye’nin, Türk romanına nasıl yansıdığını belirlemeye katkı sağlar. Pamuk’un roman kronolojisinin başlangıcında yer alan bu esere dair yapılacak tespitler, sanatçının sonraki romanlarında, bu hususları ne şekilde işlediğini yorumlamaya da yardımcı olur. Benzer temaları işlemiş yazarlarla kıyaslanması hâlinde, Pamuk’un kurgusal bir dünya inşa ederken sergilediği özel tavrın anlaşılması kolaylaşır. Nihayetinde eser, sanatçının ilgileri, beğeni ve tercihleri ile şekillenen bir yapıdır. Makalenin amacı da hem sosyopolitik değişimlerin Türk romanında nasıl tezahür ettiğini göstermek hem de Pamuk’un yazarlık serüvenin ve şahsi perspektifinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamaktır.