Evlilik Geleneklerinde Özel Ritüel: Kahramanmaraş Gelin Hamamı

Hamam; yıkanma, temizlenme ve şifa bulma amacının ötesinde farklı ritüellerin uygulandığı yerdir ve geçmişte olduğu gibi bugün de toplumsal kültürümüzde hamamın büyük bir yeri bulunmaktadır. Çok eski tarihe dayanan hamam geleneği, her toplumun örf ve adetlerine özgü oluşmuştur. Türk kültüründe de hamam geleneği, çok farklı amaçlar için şekillenmiştir ve bu gelenekler içinde en özeli ve dikkat çekeni gelinler için yapılan gelin hamamıdır. Gelin hamamı, düğün öncesinde gelinin ve damadın kadın hısım akrabaları arasında yapılan bir ritüeldir ve renkli eğlenceler içerir. Gelin hamamında odak noktası gelindir ve tüm hazırlıklar geline göre hazırlanmaktadır. Ülkemizde gelin hamamının önemsendiği ve uygulandığı illerden biri de Kahramanmaraş’tır. Kahramanmaraş ili, su bakımından oldukça zengin olduğu için pek çok hamam inşa edilmiş ve bu hamamlarda evlilik geleneğinde özel bir yer tutan gelin hamamları yapılmıştır. Çalışmada Kahramanmaraş ilinde geçmişte ve günümüzde uygulanan gelin hamam kültürü hakkında bilgi verilmiş ve gelinler için hazırlanan hamam bohçasında yer alan ürünler incelenmiştir. Bu amaçla kişiler ile görüşülmüş ve kişisel koleksiyonlarda bulunan ürünler fotoğraflarla belgelenmiştir. Çalışma sonunda; Kahramanmaraş ilinin kültürel simgelerinin gelecek nesle aktarılması ve literatüre kazandırılması ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.