Arap Edebiyatında Mizah ve Peygamber Sünnetindeki Tezahürü

Bu araştırma, Arap edebiyatında mizahı ve onun Sünnetteki tezahürlerini ele alırken, mizahın edebiyatta ve Hz. Peygamber'in sünnetindeki yansımasına ışık tutmaktadır. Bu bağlamda öncelikle mizahın kişi üzerindeki etkisi ve toplumdaki karşılığı hakkında bir girişle başlanmış, sonrasında mizahın sözlük ve kavramsal tanımı verilerek çalışma iki kısma ayırılmıştır. Birinci kısımda Arap edebiyatındaki mizahın önemi, şekli ve çeşitlerinden bahsedilerek bunlara dair örnekler verilmiş ve söz konusu edebi üslubun Arap edebiyatındaki önemine işaret edilmiştir. İkinci kısımda ise mizah edebiyatının Sünnetteki yansımaları araştırılmıştır. Bu bağlamda yapılan çalışmada, Peygamber’in (sav) diğer bütün peygamberler gibi Sema’dan vahiy almasına rağmen bir beşer gibi çeşitli insani duygulara sahip olması hasebiyle onun da mizah ve ıstırap halleri olduğuna değinilmiştir. Bu kısımda Peygamber’in (sav) sözlü ve fiili mizahını ifade eden hadislerden örnekler seçilerek, bunların öncelikli olarak mizahi yönü açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada ele alınan konular, araştırma ve tahlil yöntemleri kullanılarak ortaya konulmuştur. Bu çerçevede mizah içeren sözlü, fiili ve takriri Sünnet örnekleri araştırılarak bu kapsama girenlerden örnekler seçilmiş ve tahlile tabi tutulmuştur. Çalışmada mizah edebiyatına dair on beş rivayete yer verilmiştir. Bu kapsamda seçilen ve çalışmada yer verilen rivayetlerin on üçü sözlü mizaha, biri fiili sünnete biri de takriri sünnete dairdir. Söz konusu hadislerin bir kısmında Peygamber’in (sav) sahabeye ve ehl-i beyte (kendi ailesine) yönelik mizahı tespit edilirken, bir kısmında da sahabenin şakasına şaka ile cevap verdiği belirlenmiştir.