Search engine for discovering works of Art, research articles, and books related to Art and Culture
ShareThis
Javascript must be enabled to continue!

Po ziemi, po zimie, po trawce, na słomce? – o poziomce w polskiej kulturze ludowej

View through CrossRef
Autorka prezentuje wstępną wersję hasła POZIOMKA do Słownika stereotypów i symboli ludowych. Językowo-kulturowy obraz poziomki można zrekonstruować przede wszystkim na podstawie jej nazw synonimicznych, np. poziomka (bo rośnie nisko, po ziemi), pozimka (pojawia się wczesną wiosną, zaraz po zimie), potrawnica (rośnie po trawie lub po(na) trawce – cienkiej łodydze), dzika truskawka, leśna malina (rośnie dziko, zwyklew lesie i z wyglądu przypomina truskawkę lub malinę) itd. Legendy ludowe i wierzenia wiążą poziomki z Matką Boską – to ona je stworzyła, by ochronić ludzi przed okrutnym głodem na przednówku. Ona też karmi nimi zmarłe dzieci przebywające w niebie. Etnograficzne opisy praktyk ludowych dostarczają natomiast informacji, że słodkie, pachnące owoce poziomki stanowiły ważne uzupełnienie codziennego, często ubogiego pożywienia mieszkańców wsi. Wraz z liśćmi i łodygami były też wykorzystywane w lecznictwie, np. przy dolegliwościach skórnych i oddechowych.
Title: Po ziemi, po zimie, po trawce, na słomce? – o poziomce w polskiej kulturze ludowej
Description:
Autorka prezentuje wstępną wersję hasła POZIOMKA do Słownika stereotypów i symboli ludowych.
Językowo-kulturowy obraz poziomki można zrekonstruować przede wszystkim na podstawie jej nazw synonimicznych, np.
poziomka (bo rośnie nisko, po ziemi), pozimka (pojawia się wczesną wiosną, zaraz po zimie), potrawnica (rośnie po trawie lub po(na) trawce – cienkiej łodydze), dzika truskawka, leśna malina (rośnie dziko, zwyklew lesie i z wyglądu przypomina truskawkę lub malinę) itd.
Legendy ludowe i wierzenia wiążą poziomki z Matką Boską – to ona je stworzyła, by ochronić ludzi przed okrutnym głodem na przednówku.
Ona też karmi nimi zmarłe dzieci przebywające w niebie.
Etnograficzne opisy praktyk ludowych dostarczają natomiast informacji, że słodkie, pachnące owoce poziomki stanowiły ważne uzupełnienie codziennego, często ubogiego pożywienia mieszkańców wsi.
Wraz z liśćmi i łodygami były też wykorzystywane w lecznictwie, np.
przy dolegliwościach skórnych i oddechowych.

Related Results

„Tylko nie dres, bo się źle kojarzy”. Rola wizerunków ciała w kształtowaniu podmiotowości w klasie ludowej
„Tylko nie dres, bo się źle kojarzy”. Rola wizerunków ciała w kształtowaniu podmiotowości w klasie ludowej
Przedmiotem artykułu jest znaczenie uklasowionych reprezentacji w kształtowaniu stosunku do ciała i konstruowaniu własnej podmiotowości przez osoby z klasy ludowej. Tekst opiera si...
Muzyka ludowa po obu stronach Tatr – podobieństwa, różnice, związki, kierunki oddziaływań
Muzyka ludowa po obu stronach Tatr – podobieństwa, różnice, związki, kierunki oddziaływań
Od ostatnich dekad XIX w. w kręgach odwiedzających Tatry i Podhale przedstawicieli elit artystycznych, literackich i naukowych zaczęto zwracać uwagę na kulturę góralską, w tym muzy...
Muzykujące istoty nieziemskie: kulturowe przemiany obrzędowej antymuzyki i antyinstrumentów
Muzykujące istoty nieziemskie: kulturowe przemiany obrzędowej antymuzyki i antyinstrumentów
Artykuł nawiązuje do znamiennych dla kultury europejskiej od czasów średniowiecza, przez nowożytność, do współczesności wyobrażeń istot nieziemskich, tak dobrych jak i złych, grają...
Mneme i noos kultury ludowej: Stanisław Vincenz i Lucian Blaga
Mneme i noos kultury ludowej: Stanisław Vincenz i Lucian Blaga
Celem niniejszego artykułu jest próba porównania koncepcji kultury ludowej Stanisława Vincenza i rumuńskiego filozofa Luciana Blagi. Zestawienie to dotyczy zasadniczo dwóch obszaró...
Przestrzeń Ziemi Świętej w szesnastowiecznych deskrypcjach polskich pielgrzymów
Przestrzeń Ziemi Świętej w szesnastowiecznych deskrypcjach polskich pielgrzymów
Ziemia Święta to obszar traktowany przede wszystkim jako miejsce wydarzeń opisanych w Biblii i w tym właśnie charakterze poznawany i przedstawiany już od połowy II wieku. Żaden inn...
Trzydzieści ton polskiej, polskiej literatury queerowej
Trzydzieści ton polskiej, polskiej literatury queerowej
Artykuł jest recenzją książki Dezorientacje: Antologia polskiej literatury queer (Warszawa 2020). Autor omawia ideowe założenia tomu oraz jego zawartość, komentując zwłaszcza wybór...
Franciszek Oczko i początki reformy obserwanckiej w polskiej prowincji dominikanów
Franciszek Oczko i początki reformy obserwanckiej w polskiej prowincji dominikanów
W literaturze przedmiotu Franciszek Oczko został uznany za postać kluczową dla zrozumienia dziejów polskiej prowincji dominikanów pod koniec XIV wieku. Był postrzegany między innym...

Back to Top