Technical and Aesthetic Examination of Instruments Developed by Zeynel Abidin Cümbüş

Bu çalışmada ülkemizi cümbüş markası ile dünyaya tanıtan Zeynel Abidin Cümbüş’ün çalgı yapımcılığı konusunda bilinmeyen yönleri ve gün yüzüne çıkmamış diğer tasarım çalışmaları incelenmiştir. Esas ismi Ali Zeynel Abidin dir. 1881 yılında Üsküp’te dünyaya gelmiştir. Babası Üsküplü Ali usta zamanının en önemli silah ve kılıç yapım ustasıdır. Girişimci, araştırmacı, tasarımcı, sentezleyici, yaratıcı, atılımcı ve bir o kadar renkli kişiliğe sahiptir. Cumhuriyet döneminin modernleşme ve yenilikçi girişimlerinde yerini almış birçok ilk’e imza atmıştır. Mesleğe silah yapımcısı olarak başlamış ancak, Çanakkale savaşı sonrasında sılah yapımını bırakarak tamamiyle müzik aleti yapımcılığına başlamıştır. Meslek hayatı boyunca izmir ve İstanbul arasında sürekli gidip gelerek mesleğini iki şehirde de sürdürmüştür. Makale içerisinde geniş yer verilen yaşamı mesleği ve eserleri ile alakalı ülkemizin kültür sanat ve ticaret alanında önemli bir yer edinmiştir. Zeynel Abidin Bey günümüz çalgı yapım sektörüne kazandırmış olduğu kalıcı bir marka değerinin yanında, yüzyıl öncesinden günümüze ışık tutmayı başarmış tasarımları ile günümüz akademisyenleri, çalgı yapımcıları ve müzik araştırmacılarının ilham kaynağı olmayı başarmıştır. Araştırma esnasında elde edilen bilgi, belge ve çalgılar bugün için bile oldukça yenilikçi çalışmalar olarak değerlendirilmektedir. Makalemizde ele aldığımız, Cümbüş, Asri ud, Kibar Kemanlı ud, Ahenk Telli Kursaklı Piyanolin ud gibi çalgılar, sanatçının birçok tasarımlarından sadece bir kaçıdır. Araştırmamızda bu çalgılar tasarım, yapım tekniği ve malzeme kullanımı bakımından ele alınmıştır. Sözü edilen çalgılar tasarlanıp üretildiği yıllara göre bakıldığında oldukça yenilikçi ve gelişmeye müsait çalgılar olduğu anlaşılmıştır.