HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA

İmparator Constantinus’un annesi Helena, dönemin siyasi propagandasında ve dolayısıyla Hristiyanlaşma sürecinde önemli bir rol üstlenmesine rağmen, bu dönemin tarihsel anlatısında çoğunlukla arka planda kalmıştır. Helena’nın 326–328 yıllarına tarihlenen Doğu veya Filistin seyahati ile sonraki dönemde bu seyahat ile bağlantılı olarak ortaya çıkan Kutsal Haç’ın keşfi mitinin tarihsel gelişimi genellikle onun hakkında yapılan çalışmaların ana eksenini oluşturmaktadır. Oysa, Constantinus’un hem Hristiyanlık etrafında oluşturduğu hem de bilhassa imparatorluğun tek yöneticisi haline geldiği 324 yılından sonra hanedan temelli olarak yeniden dizayn ettiği propagandasında Helena’nın da politik ve dini manada edindiği rolün dönüştüğü görülmektedir. Bu bağlamda Helena, mütevazi kökenli bir kadından (vilissima), hanedanın meşruiyetini simgeleyen dindar bir figüre (genetrix) dönüşmüştür. Bu çalışma, Helena’nın Constantinus’un imparatorluk politikası ve propagandasındaki yerini incelemekte, Filistin seyahatinin yalnızca kişisel bir hac yolculuğu değil aynı zamanda Constantinus’un geliştirdiği devlet politikasının bir uzantısı olduğunu öne sürmektedir. Helena etrafında Kutsal Haç’ın keşfi anlatısı üzerinden şekillenen efsane ve mitler ise, Helena’nın ölümünden sonra “ideal Hristiyan imparatoriçe” modeline dönüşme süreci bağlamında ele alınmaktadır.