9. SINIF İNGİLİZCE ÖĞRETİM PROGRAMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Bu çalışmada dokuzuncu sınıf İngilizce öğretim programının farklı lise türlerindeki etkililiğinin Tyler’ın Hedefe Dayalı Program Değerlendirme Modeline göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Karma araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmanın nicel boyutunda tek grup ön test-son test deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 öğretim yılında Van ilinde bulunan iki fen lisesi, bir Anadolu lisesi, iki imam hatip lisesi ve iki meslek lisesinde öğrenim gören 402 dokuzuncu sınıf öğrencisi ve bu öğrencilerin derslerine giren 7 İngilizce öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak başarı testi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, ANOVA, bağımlı gruplar t-testi; nitel verilerin analizi için ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Bu çalışma sonucunda genel anlamda, programın kazanımların çoğunluğu üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu söylenebilir. Lise türü açısından bakıldığında ise kazanımlara ulaşma düzeyinde farklılıklar olduğu; fen lisesi öğrencilerinin bütün kazanımlara ulaştığı, imam hatip lisesi öğrencilerinin dört, meslek lisesi öğrencilerinin iki ve Anadolu lisesi öğrencilerinin sadece bir kazanıma ulaştıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca programın farklı lise türlerinde farklı etkiye sahip olması ile ilişkili olarak, öğretmenler tarafından farklı lise türlerinde aynı programın uygulanmasının uygun olmadığı belirtilmiştir. Program yapısından kaynaklı temel problemler olarak karmaşık gramer konularının olması, dinleme metinlerinin anlaşılır olmaması, ders kitaplarının ilgi çekici olmaması ve haftalık ders saatinin yetersiz olması ifade edilmiştir. Fiziki altyapı ile ilgili teknolojik altyapının yetersiz olması, internet erişiminin kısıtlı olması, sınıf mevcutlarının fazla olması ve okullarda dil laboratuvarlarının olmaması kazanımlara ulaşmayı engelleyen unsurlar olarak ifade edilmiştir. Bunların yanı sıra sınıf mevcutlarının yüksek olması programın etkililiğini azaltan önemli faktörlerden biri olarak ifade edilmiştir. Öğretmenden kaynaklı problemler olarak öğrencilerin bireysel farklılıklarının dikkate alınmaması ve bununla ilişkili olarak farklı öğretim yöntem ve tekniklerinin kullanılmaması ifade edilmiştir. Çalışmada kazanımlara ulaşılamamasının önemli bazı nedenlerinin de öğrenciden kaynaklı olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin ön bilgilerinin yetersiz olması, derse karşı ilgisiz olmaları, derse hazırlıksız gelmeleri ve dile karşı önyargılı olmaları dikkat çekilen konular olmuştur. Ayrıca, öğrenci profilinden kaynaklı olarak fen lisesi öğretmenlerinin mesleki gelişimlerine daha çok önem verdikleri ve bu durumun öğrenci başarısına olumlu yansıdığı öğretmenler tarafından belirtilen bir diğer konu olmuştur.