Ulaşım Sektörünün Hava Kirliliği ve Çevresel Sürdürülebilirlik Üzerindeki Etkisi: Akdeniz Bölgesi Örneği

Hava kirliliği, doğal ve antropojenik nedenlerle ortaya çıkan önemli bir sorundur. Ancak genellikle insanların faaliyetlerindeki artış hava kirliliğine yol açmaktadır. Çeşitli faaliyetler sonucunda ortaya çıkan hava kirliliği özellikle enerji kullanımı ve ulaşım sektörüne bağlı olarak artmaktadır. Ulaşım araçlarının kullanımının artması ve fosil yakıt kullanımının yaygın olması ulaşım ve çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasının önünde bir engel olarak görülebilir. Türkiye’de ulaşım sektöründen kaynaklanan CO2 emisyonu önemli bir paya sahiptir. Dolayısıyla ülkede bulunan illerin emisyon seviyesinin belirlenmesi ve buna yönelik tedbir alınması çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması için gerekmektedir. Bu sebeple bu çalışmada IPCC tarafından 2006 yayınlanan kılavuzda önerilen yaklaşımlar arasında bulunan Tier 1 yöntemi kullanılmaktadır. Böylece karayolu ulaşımında yakıt kullanımı nedeniyle ortaya çıkan CO2 emisyonunun belirlenmesi amaçlanmaktadır. 2010 ve 2022 yıllarında Akdeniz Bölgesi’nde bulunan iller için karayolu ulaşımından kaynaklanan emisyonlar hesaplanmaktadır. Yapılan hesaplama sonucunda 2022 yılında en fazla CO2 emisyonuna 3,348,51 GgCO2 ile Antalya ilinin neden olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra yıllık emisyon değişimlerine bakıldığında en fazla değişimin %107,23 ile Hatay iline ait olduğu görülmektedir. Ayrıca yakıt kullanımı sonucunda CO2 emisyonu tüm iller için artmıştır. Ulaşılan sonuçtan hareketle karayolu ulaşım emisyonunun azaltılmasına yönelik tedbirler alınması gerekli görülmekte ve buna uygun politika önerileri getirilmektedir.