Javascript must be enabled to continue!
Türkiye Türkçesindeki Çağdaş Türk Şarkıları ve Türkülerinde Hani ve Anlam Özellikleri
View through CrossRef
Eski Türkçe ḳanı biçiminden gelişen hani sözcüğü, Türkçe Sözlük’te “Nerede, ne oldu, nerede kaldı” anlamında ve gramer kitaplarında, genellikle, zarf görevinde kullanılan bir sözcük olarak gösterilmektedir. Hani sözcüğü bazı, sözlük ve gramer kitaplarında nerede, hatırlatma, verilen sözü hatırlatma, bari, özlem duyma, bazı hâllerde akla gelebilecek bir fikri hemen reddetmek üzere başka bir deyimle karşısındakini kendisine gelebilecek bir fikirden sakındırma, sonraki söze dikkati çekme, doğrusunu söylemek gerekirse, kaldı ki, üstelik, bir söze soru ifadesi kazandıran ya da sözdeki soru ifadesini kuvvetlendirme, niçin, sitem etme, sorma, alay etme, dikkat çekme, heyecan duyma, merak etme ve ihtimal anlamlarıyla verilmiştir. Bu sözcüğün bu temel anlam ve işlevinin yanında farklı kullanımları da bulunmaktadır. Özellikle günlük konuşma dilinde bu sözcüğün örnekleme, varsayım, onaylama, destekleme, hatırlatma gibi anlamlarda da kullanıldığı dikkati çekmektedir. İşte bu çalışmada Türkiye Türkçesindeki bazı şarkı ve türküler üzerinden hani sözcüğünün hangi anlam/anlamlarda kullanıldığı gösterilmeye çalışılacaktır. Böylelikle sözlü dilin önemli verileri olan bu kaynaklar üzerinden hani sözcüğünün sözlü ve yazılı dildeki, varsa, farklı anlam özellikleri de belirlenmeye ve bu sözcüğün günümüz Türkiye Türkçesindeki kullanımlarına bakılarak kaynaklarda belirtilen anlam ve görevleriyle örtüşen ya da farklılık gösteren örnekleri belirlenmeye çalışılacaktır. Çalışmada toplam 14 şarkı ve türkü derlenmiş (Konyalı Türküsü, Böyle Ayrılık Olmaz, Hani Bekleyecektin, Hani O Bırakıp Giderken Seni, Hani (1), Hani (2), Hani Benim Gençliğim, Hani Sevduğum Hani, Hani (3), Hani (4), Gemilerde Talim Var, Hani Hani (5), Yaylam, İşte Öyle Bir Şey) öncelikle bu şarkı ve türküler sıralanmış ve her şarkı ve/veya türkünün altına o şarkı ve/veya türkü ile ilgili veriler eklenmiştir. Bugüne kadar hani sözcüğü üzerinde bazı sözlük ve gramer kitaplarında anlam, etimoloji ve sözcük türü bakımından birtakım değerlendirmelerin yapıldığı ancak, bu sözcükle ilgili kaynaklar üzerinden ayrıntılı bir dil araştırması yapılmadığı görülmüştür. Bu çalışmada ise Türkiye Türkçesinde içerisinde hani sözcüğü barındıran şarkı ve türküler üzerinden alana bir katkı sağlaması amaçlanmaktadır.
Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi
Title: Türkiye Türkçesindeki Çağdaş Türk Şarkıları ve Türkülerinde Hani ve Anlam Özellikleri
Description:
Eski Türkçe ḳanı biçiminden gelişen hani sözcüğü, Türkçe Sözlük’te “Nerede, ne oldu, nerede kaldı” anlamında ve gramer kitaplarında, genellikle, zarf görevinde kullanılan bir sözcük olarak gösterilmektedir.
Hani sözcüğü bazı, sözlük ve gramer kitaplarında nerede, hatırlatma, verilen sözü hatırlatma, bari, özlem duyma, bazı hâllerde akla gelebilecek bir fikri hemen reddetmek üzere başka bir deyimle karşısındakini kendisine gelebilecek bir fikirden sakındırma, sonraki söze dikkati çekme, doğrusunu söylemek gerekirse, kaldı ki, üstelik, bir söze soru ifadesi kazandıran ya da sözdeki soru ifadesini kuvvetlendirme, niçin, sitem etme, sorma, alay etme, dikkat çekme, heyecan duyma, merak etme ve ihtimal anlamlarıyla verilmiştir.
Bu sözcüğün bu temel anlam ve işlevinin yanında farklı kullanımları da bulunmaktadır.
Özellikle günlük konuşma dilinde bu sözcüğün örnekleme, varsayım, onaylama, destekleme, hatırlatma gibi anlamlarda da kullanıldığı dikkati çekmektedir.
İşte bu çalışmada Türkiye Türkçesindeki bazı şarkı ve türküler üzerinden hani sözcüğünün hangi anlam/anlamlarda kullanıldığı gösterilmeye çalışılacaktır.
Böylelikle sözlü dilin önemli verileri olan bu kaynaklar üzerinden hani sözcüğünün sözlü ve yazılı dildeki, varsa, farklı anlam özellikleri de belirlenmeye ve bu sözcüğün günümüz Türkiye Türkçesindeki kullanımlarına bakılarak kaynaklarda belirtilen anlam ve görevleriyle örtüşen ya da farklılık gösteren örnekleri belirlenmeye çalışılacaktır.
Çalışmada toplam 14 şarkı ve türkü derlenmiş (Konyalı Türküsü, Böyle Ayrılık Olmaz, Hani Bekleyecektin, Hani O Bırakıp Giderken Seni, Hani (1), Hani (2), Hani Benim Gençliğim, Hani Sevduğum Hani, Hani (3), Hani (4), Gemilerde Talim Var, Hani Hani (5), Yaylam, İşte Öyle Bir Şey) öncelikle bu şarkı ve türküler sıralanmış ve her şarkı ve/veya türkünün altına o şarkı ve/veya türkü ile ilgili veriler eklenmiştir.
Bugüne kadar hani sözcüğü üzerinde bazı sözlük ve gramer kitaplarında anlam, etimoloji ve sözcük türü bakımından birtakım değerlendirmelerin yapıldığı ancak, bu sözcükle ilgili kaynaklar üzerinden ayrıntılı bir dil araştırması yapılmadığı görülmüştür.
Bu çalışmada ise Türkiye Türkçesinde içerisinde hani sözcüğü barındıran şarkı ve türküler üzerinden alana bir katkı sağlaması amaçlanmaktadır.
Related Results
Dîvânu Lügâti’t-Türk’te Arap Atasözlerinin Kullanımı
Dîvânu Lügâti’t-Türk’te Arap Atasözlerinin Kullanımı
Kâşgarlı Mahmud’un eseri Dîvânu Lügâti’t-Türk, Türk dilinin en eski ve en önemli sözlüklerinden biri olmasının yanı sıra, 11. yüzyıl Türk dünyasının kültürel yapısı, coğrafyası ve ...
KAZAK TÜRKÇESİNDEKİ "JÜREK" İLE KURULAN DEYİMLERİN TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ KARŞILIKLARI
KAZAK TÜRKÇESİNDEKİ "JÜREK" İLE KURULAN DEYİMLERİN TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ KARŞILIKLARI
Az
sözle çok şey ifade etmenin en güzel yollarından biri olan deyimler ifadeye
canlılık ve ahenk katar. En az iki kelimeden oluşan bu dil birliklerinin büyük
bir kısmı cümle hâlind...
Yeni Uygur Türkçesindeki Organ Adlarıyla Kurulmuş Deyimler
Yeni Uygur Türkçesindeki Organ Adlarıyla Kurulmuş Deyimler
Bu makalede genel olarak Yeni Uygur Türkçesinde, yani şu an Doğu Türkistan bölgesindeki Uygur Türklerinin organ adlarıyla kullanmakta olduğu deyimler hakkındaki çalışmalar ele alın...
Türkiye’de Kore Dalgasının Günümüzdeki Durumu ve Geleceği -Kore Savaşı (Kan Kardeşi), Kore Dizisi ve K-beauty (Kore Kozmetiği) Merkezinde
Türkiye’de Kore Dalgasının Günümüzdeki Durumu ve Geleceği -Kore Savaşı (Kan Kardeşi), Kore Dizisi ve K-beauty (Kore Kozmetiği) Merkezinde
Genel
olarak Kore denilince Türk insanının hafızasında ilk olarak Kore Savaşı
canlanır. Bunun en temel nedenini Kore Savaşına pek çok Türk askerinin
katılması gerçeği oluşturmaktad...
Hizb-ut Tahrir Yapılanması Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz: Özbekistan ve Türkiye Örneği
Hizb-ut Tahrir Yapılanması Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz: Özbekistan ve Türkiye Örneği
Bu çalışmada, küresel bir İslam Devleti ve Hilafet kurma gayesi ile 1953 yılında Takiyuddin en-Nebhânî tarafından kurulan Hizb-ut Tahrir’in faaliyetlerinin Özbekistan ve Türkiye...
YÜZELLİLİK BİR MUHBİRİN PORTRESİ: YAVER-İ HAS KİRAZ AHMET HAMDİ PAŞA NAM-I DİĞER HAMDİ ZEZA
YÜZELLİLİK BİR MUHBİRİN PORTRESİ: YAVER-İ HAS KİRAZ AHMET HAMDİ PAŞA NAM-I DİĞER HAMDİ ZEZA
Bu çalışmada Milli Mücadele günlerinde Anadolu’daki milli uyanışa, Heyet-i Temsiliye’nin ve TBMM’nin kararlarına karşı duran Ahmet Hamdi Paşa’nın yaşam öyküsü ele alınacaktır. Ahme...
Türkçe Sözlük’te +sX Ekinin Kullanımı ve Art Zamanlı Bir Bakış
Türkçe Sözlük’te +sX Ekinin Kullanımı ve Art Zamanlı Bir Bakış
Bu çalışmada; Türkçenin tarihî dönemlerinde kullanılan +sXg ve bu ekin günümüz Türkçesindeki şekli olan +sX gramer kitaplarında tanıklanmaya çalışılmıştır. Türkçenin tarihî dönemle...
Tekrar sınıflandırmalarında yapısal bir belirleyici olarak çokluk kategorisi ve Özbek Türkçesindeki görünümü
Tekrar sınıflandırmalarında yapısal bir belirleyici olarak çokluk kategorisi ve Özbek Türkçesindeki görünümü
Tekrarlar, oluşum ve sıralanış kaidelerinin oluşması uzun bir süreci gerektiren kalıplaşmış söz öbekleridir. Türk dilinin ilk yazılı metinlerinden itibaren varlığı tanıklanan tekra...

