Yapı Kayıt Belgeli Yapılara Verilen Güçlendirme İzni

Deprem kuşağında yer alan Türkiye, geçmişte meydana gelen büyük depremler nedeniyle çok acı tecrübeler yaşamıştır. Deprem doğal bir afet olarak kaçınılmaz olmakla birlikte, depremle mücadele için gerekli adımların atılması durumunda, can ve mal kayıplarının önüne geçmek mümkün olabilir. Yapıların güçlendirilmesi de depreme karşı alınması gereken tedbirlerdendir. Önemli olan güçlendirmenin depremden sonra değil, depremden önce yapılmasıdır. Bu nedenle, idarenin kolluk yetkilerini kullanarak gerekli denetimleri zamanında yapması gerekir. 14.02.2020 tarihli ve 7221 sayılı Kanun’la İmar Kanunu’na eklenen geçici 21. madde ile yapı kayıt belgesi verilen yapıların güçlendirilmesine imkân tanınmıştır. Bu düzenlemeye göre, yapı kayıt belgesi verilen yapılarda, ilave inşaat alanı yaratmamak koşuluyla, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre güçlendirme izni alınarak güçlendirme yapılabileceği düzenlenmektedir. Yapı kayıt belgesi ile afet risklerine hazırlık kapsamında, 31.12.2017 tarihinden önce yapılmış olan ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amaçlanmıştır. Yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olan yapı kayıt belgesi, yapı sahibinin beyanı esas alınarak verilmiş ve belge verilmeden önce yapının mevcut durumuna ilişkin olarak hiçbir denetim yapılmamıştır. Üstelik bu yapılarla ilgili olarak İmar Kanunu uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilmiş ve geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanması suretiyle, bu yapıların kullanımına da izin verilmiştir. Bu yüzden, bu yapılarda yapı güvenliğinin sağlanması oldukça önemlidir. Geçici bir çözüm olsa da, güçlendirme ile, bu yapıların depreme dayanıklı hale getirilmesi ve böylece can ve mal kayıpları yaşanmasının önüne geçilmesi mümkün olabilir. Bu çalışmada, yapı kayıt belgesi kavramı ve hukuki niteliği, güçlendirme kavramı, güçlendirme kapsamında olan yapılar, güçlendirme izninin kapsamı ve koşulları, güçlendirme izninin hukuki niteliği, güçlendirme izninin iptali konuları idare hukuku boyutuyla ele alınacaktır.