ACENTENİN TAHSİL KOMİSYONU TALEP HAKKI

Acente, kural olarak, müvekkiline ait parayı tahsil etmekle yükümlü değildir. Ancak, müvekkilinin tahsile ilişkin bir talimatının varlığı halinde Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 113/4’e göre acente, tahsil ettiği paralar için tahsil komisyonu talep edebilir. Acentenin tahsil komisyonu talep hakkı, başarılı acentelik faaliyetleri yerine tahsil faaliyetlerini esas aldığından, acenteye başarılı acentelik faaliyetleri için ödenmesi kararlaştırılan ücret hakkından (TTK m. 113/1-3) farklılık taşır. Bu sebeple tahsil komisyonu, öğretide yönetimsel/idari ücret olarak da ifade edilmektedir. Çalışmamızda, ilk defa 6102 sayılı TTK’da düzenlenen acentenin tahsil komisyonu talep hakkı, acentenin başarılı acentelik faaliyetleri sebebiyle talep edebileceği ücret hakkıyla ilişkisi üzerinde durulmak suretiyle açıklanmaya çalışılacaktır. Bu açıklamalar yapılırken, öncelikle TTK m. 113/4’ün hukukî niteliği üzerinde durulacak, daha sonra ücret ile komisyon terimlerine ilişkin kavramsal çerçeve belirlenerek tahsil komisyonu talep hakkının şartları ele alınacak; tahsil komisyonunun hesaplanması ve ödenmesi konularına değinilecektir. Bu açıklamalar yapılırken ayrıca yeri geldikçe mehaz Alman ve İsviçre hukukunda konuya ilişkin öğreti ile yargı kararlarındaki görüşlere de yer verilecektir.