Nowe formy badania przeszłości. Przestrzeń międzykulturowa w naukach historycznych

DEFINICJA POJĘCIA: Badania przestrzeni międzykulturowej w naukach historycznych w swojej istocie nawiązują do: 1) sformułowanego w antycznej Grecji terminu ἱστορία (gr. historía), co oznaczało ‘badanie świadectwa’, czyli zdobywanie wiedzy o przeszłości za pośrednictwem badań, a następnie ich krytyczną analizę; 2) „przestrzeni międzykulturowej”, czyli „obszaru” między kulturami, które wzajemnie się przenikają i wchodzą w interakcje na drodze wymiany na wielu płaszczyznach; 3) wprowadzenia badań historycznych w przestrzeń interdyscyplinarną. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Metody badawcze i warsztat historyka ulegał różnorodnym wpływom i zmieniał się na przestrzeni wieków, ale niezmiennie nawiązywał do utrzymania priorytetu źródła historycznego w procesach badawczych. Początkowo zainteresowanie wzbudzały przede wszystkim dzieje polityczne, do których w XIX wieku dołączyły również sprawy gospodarcze i społeczne, a w kolejnym stuleciu pojawiły się zagadnienia związane z cywilizacją i kulturą, w tym badania nad wielo‑ i międzykulturowością w przestrzeni historycznej. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Zagadnienia dotyczące przestrzeni międzykulturowej w badaniach historycznych stanowią ważny nurt we współczesnej humanistyce, czerpiący z klasycznego warsztatu historycznego oraz z metod zaimplementowanych z innych dyscyplin, w szczególności z nauk społecznych. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Charakterystyczną cechą współczesnej humanistyki są liczne „zwroty badawcze” otwierające naukę na dotąd nieznane obszary, również w przestrzeni badań historycznych. Przynoszą one nowe możliwości, które jednak nie mogą na gruncie badania przeszłości odrzucić bezkrytycznie klasycznego warsztatu historycznego i bogatego dziedzictwa dorobku nauki humanistycznej.