Charles Texier’nin İstanbul Görünümleri

Charles Texier 19. yüzyılda Fransa’nın Doğu keşiflerinin görevlisi olarak Anadolu’yu ziyaret eden seyyahlardan biridir. 1833’te İstanbul üzerinden Anadolu’ya geçmiş, yaklaşık 4 yıl süren doğu seferinde aralıklarla İstanbul’da bulunmuş, bu süre zarfında kente ilişkin gözlemler yaparak bunları resmetmiştir. Oryantalizm etkisinden tam olarak kurtulamamış olsa da Texier’nin gözlem ve çizimleri çoğunlukla bilimsel metotlara dayanmaktadır. Çalışmaları öncü nitelikte olmasına rağmen özellikle Osmanlı sanatına ilişkin çizimleri, bunlar hakkında yazdığı raporlar ve makaleleri bir araya getiren bir monografi olmadığı için dönemin Avrupa kültür ve bilim çevresinde bu çalışmaların etkisi sınırlı kalmıştır. Dahası, aradan yaklaşık 190 yıl geçmesine rağmen bu çalışmalar özellikle ülkemizde çok az araştırmacı tarafından bilinmektedir ve henüz Texier’nin özellikle İstanbul’daki Bizans, İslam ve Osmanlı sanatına ilişkin yorumları hakkında bir çalışma yapılmamıştır. O, yayınlanmış eserleri dolayısıyla, daha çok Anadolu’daki Roma-Bizans sanatıyla ilişkilendirilmiş, Hitit kenti Hattuşa’yı ilk keşfeden kişi olarak ünlenmiştir. Bu yazı gezgin, mimar, arkeolog ve iyi bir bilim adamı olan Texier’nin yayınlatma şansı bulamadığı İstanbul ve anıtlarına dair yazdığı yazıları ve çizdiği görselleri, gezisinin hedefleri bağlamında tanıtmayı amaçlamaktadır.