Search engine for discovering works of Art, research articles, and books related to Art and Culture
ShareThis
Javascript must be enabled to continue!

İTİRAZIN POETİKASI: CEMAL SÜREYA'NIN “ÜVERCİNKA” ŞİİRİ

View through CrossRef
Sanatın toplumla girdiği diyalektik ilişkinin şiire yansımasında sanatçının poetik anlayışının birincil bir önemi vardır. Bunda sanatçının/şairin toplumsal gerçekliğe yaklaşımı belirleyicidir. Sanatçı, verili değerleri ve gerçekliği onaylayıp eserinde yeniden ürettiği gibi onu değiştirmeye de çalışabilir. Toplumsal beğeninin veya bir sınıfın zevklerinin yeniden üretildiği sanatsal eserler, genellikle stabil bir sosyal ve siyasal yaşamın ürünüdür. Toplumsal çalkantıların hem toplum hem de sanatçı tarafından yüksek bir tonda hissedildiği süreçlerde ise sanat bir itiraz vasıtasına dönüşürken sanatçı da Prometeus’a evrilir. Modernizmin şekillendirdiği toplumsal dizgede ise şairin birey ve toplumla ilgili algısı değişir. Verili değerlerin dilde yeniden üretildiği gerçeği, dilin kendisi kadar dil ürünlerini de yeni gerçekliğe zorlar. Bilinçaltının, göreli gerçekliğin etkilediği modern birey, geleneksel yaşam kodlarıyla hesaplaşırken modern şair dil, içerik ve biçem düzleminde verili sanat anlayışlarıyla ayrışır. Cemal Süreya ve öncülük ettiği İkinci Yeni şiiri tam bu düzlemde şiir üretimine başlamış ve avangard bir şiir hareketi başlatmışlardır. Aynı anda Hececi şiir, Garip hareketi, Saf Şiir ve Toplumcu Gerçekçi akımla poetik tartışmaya giren İkinci Yeni hareketi ikonoplastik bir anlayışla hareket eder. İkinci Yeni’ye başka bir akımdan geçmeyen, bütün ürünleriyle bu akımı temsil eden Cemal Süreya’nın şiirleri, özellikle “Üvercinka”sı adeta bu şiir hareketinin tüm özelliklerini barındıran bir örnek metindir. Bu şiirde Süreya’nın toplumcu şiire, erotik ifadeler üzerinden verili ahlaki normlara, deforme ettiği dilin, imgelere yedirilmiş humor ve ironi üzerinden tüm iktidar kurumlarına itiraz ettiği görülmektedir. Şiirin kendisinin şiire konu edildiği Süreya’nın poetikasında toplumsal sorunlar şiirin merkezine alınmamıştır. Bu, şairin bu sorunlara duyarsız kaldığından ziyade şiiri bu sorunların ifade vasıtasına indirgemek istememesindendir. Bütün değerlerin eleştiriye tabi tutulduğu modern dünya ve çağdaş sanat akımlarının (Sürrealizm, Dadaizm) da etkisiyle şiir kendi içine kapanmış ve bireyin bilinçaltına kapı aralamıştır. Kadın bedeninin bir tabu olmaktan çıkarılması ve sanatsal direnişin bir göstergesine dönüşmesinin yanında şiirin geleneksel yapılarının da ötelenmesi aynı tavrın sonucudur. Süreya’da, ölçü, kafiye ve rediflerden arındırılan şiirin poetik yükünü imge tek başına üstlenmiştir. İmge, hem soyut şiirin bir gereği hem de geleneksel şiir formlarına karşı bir itirazın göstergesidir.
Cocuk ve Genclik Edebiyati Yazarlari Dernegi
Title: İTİRAZIN POETİKASI: CEMAL SÜREYA'NIN “ÜVERCİNKA” ŞİİRİ
Description:
Sanatın toplumla girdiği diyalektik ilişkinin şiire yansımasında sanatçının poetik anlayışının birincil bir önemi vardır.
Bunda sanatçının/şairin toplumsal gerçekliğe yaklaşımı belirleyicidir.
Sanatçı, verili değerleri ve gerçekliği onaylayıp eserinde yeniden ürettiği gibi onu değiştirmeye de çalışabilir.
Toplumsal beğeninin veya bir sınıfın zevklerinin yeniden üretildiği sanatsal eserler, genellikle stabil bir sosyal ve siyasal yaşamın ürünüdür.
Toplumsal çalkantıların hem toplum hem de sanatçı tarafından yüksek bir tonda hissedildiği süreçlerde ise sanat bir itiraz vasıtasına dönüşürken sanatçı da Prometeus’a evrilir.
Modernizmin şekillendirdiği toplumsal dizgede ise şairin birey ve toplumla ilgili algısı değişir.
Verili değerlerin dilde yeniden üretildiği gerçeği, dilin kendisi kadar dil ürünlerini de yeni gerçekliğe zorlar.
Bilinçaltının, göreli gerçekliğin etkilediği modern birey, geleneksel yaşam kodlarıyla hesaplaşırken modern şair dil, içerik ve biçem düzleminde verili sanat anlayışlarıyla ayrışır.
Cemal Süreya ve öncülük ettiği İkinci Yeni şiiri tam bu düzlemde şiir üretimine başlamış ve avangard bir şiir hareketi başlatmışlardır.
Aynı anda Hececi şiir, Garip hareketi, Saf Şiir ve Toplumcu Gerçekçi akımla poetik tartışmaya giren İkinci Yeni hareketi ikonoplastik bir anlayışla hareket eder.
İkinci Yeni’ye başka bir akımdan geçmeyen, bütün ürünleriyle bu akımı temsil eden Cemal Süreya’nın şiirleri, özellikle “Üvercinka”sı adeta bu şiir hareketinin tüm özelliklerini barındıran bir örnek metindir.
Bu şiirde Süreya’nın toplumcu şiire, erotik ifadeler üzerinden verili ahlaki normlara, deforme ettiği dilin, imgelere yedirilmiş humor ve ironi üzerinden tüm iktidar kurumlarına itiraz ettiği görülmektedir.
Şiirin kendisinin şiire konu edildiği Süreya’nın poetikasında toplumsal sorunlar şiirin merkezine alınmamıştır.
Bu, şairin bu sorunlara duyarsız kaldığından ziyade şiiri bu sorunların ifade vasıtasına indirgemek istememesindendir.
Bütün değerlerin eleştiriye tabi tutulduğu modern dünya ve çağdaş sanat akımlarının (Sürrealizm, Dadaizm) da etkisiyle şiir kendi içine kapanmış ve bireyin bilinçaltına kapı aralamıştır.
Kadın bedeninin bir tabu olmaktan çıkarılması ve sanatsal direnişin bir göstergesine dönüşmesinin yanında şiirin geleneksel yapılarının da ötelenmesi aynı tavrın sonucudur.
Süreya’da, ölçü, kafiye ve rediflerden arındırılan şiirin poetik yükünü imge tek başına üstlenmiştir.
İmge, hem soyut şiirin bir gereği hem de geleneksel şiir formlarına karşı bir itirazın göstergesidir.

Related Results

Cemal Süreya ve Kadın Korkusu
Cemal Süreya ve Kadın Korkusu
Kadın, Cemal Süreya’nın şiirlerindeki ana temalardan biridir. Bu yazıda şairin Güz Bitiği adlı kitabına kadarki şiirlerinde görünürde kadına aşkla yaklaştığı, gerçekte erkeğe oluml...
“İHANET” Mİ TAKTİK Mİ?: CEMAL PAŞA’NIN SURİYE KRALLIĞI MESELESİ
“İHANET” Mİ TAKTİK Mİ?: CEMAL PAŞA’NIN SURİYE KRALLIĞI MESELESİ
Öz Birinci Dünya Savaşı başlarında IV. Ordu Komutanı ve Suriye genel valisi olarak görevlendirilen İttihad ve Terakki Cemiyeti’nin en etkili isimlerinden Ahmed Cemal Paşa hakkında ...
SULTAN HÜSEYİN BAYKARA DÖNEMİ DERVİŞ ALİ İSYANI (1492-1493)
SULTAN HÜSEYİN BAYKARA DÖNEMİ DERVİŞ ALİ İSYANI (1492-1493)
Sultan Hüseyin Baykara (1438-1506), Timurlu devletinin kurucusu Emir Timur’un haleflerinden olup, Timurluların Horasan’daki (1469-1506) son hükümdarıdır. Sultan Hüseyin Baykara’nın...
Editorial
Editorial
Editorial     Dr. Marco Espinoza Alvarado Universidad de Chile ORCID:  https://orcid.org/0000-0002-0568-0661     Dra. Andrea Lizasoain Universidad Austral de Chile ORCID:...
İTİRAZIN İPTALİ DAVASININ KISMİ DAVA OLARAK AÇILMASI SORUNU
İTİRAZIN İPTALİ DAVASININ KISMİ DAVA OLARAK AÇILMASI SORUNU
İtirazın iptali davası, alacaklı tarafından borçlunun ilamsız icra takibine yaptığı itirazı bertaraf ederek takibin devamını sağlamak amacıyla başvurulan hukuki yollardan biridir. ...
Yeni Avrupa’nın İnşası Sürecinde Avrupa-Atlantik Güçlerinin ve Rusya Federasyonu’nun Ukrayna Politikaları
Yeni Avrupa’nın İnşası Sürecinde Avrupa-Atlantik Güçlerinin ve Rusya Federasyonu’nun Ukrayna Politikaları
Yeni Avrupa’nın inşası süreci Mayıs 1989’da Washington’un tam, özgür ve barış halinde bir kıta oluşturma çağrısıyla başlamıştır. Aynı yıl, Berlin Duvarı’nın yıkılmasının ardından W...
Turkish Voices
Turkish Voices
Turkish Voices, written during 1989/90, is initially based on the Second New Turkish poet Cemal Süreya’s first book of poetry, Üvercinka (Pigeon English), which he wrote during the...
Mâzerî’nin Usûl Anlayışı Üzerine
Mâzerî’nin Usûl Anlayışı Üzerine
Mâzerî et-Temimî (ö. 536/1141) Endülüs’ün düşmesinden önce Kuzey Afrika’da yaşamış son fakihlerdendir. Malikî fıkhının usûl-i fıkıh yapısının oluşumunda önemli dönüm noktası olarak...

Back to Top