Ahlaki Olgunluk ile Hırs Arasındaki İlişki: Üniversite Öğrencileri Üzerine Nicel Bir Araştırma

Bu makalenin amacı, üniversite öğrencilerinde ahlaki olgunluk düzeyi ile hırs düzeyi arasındaki ilişkinin ampirik olarak ve din psikolojisi bağlamında kapsamlı biçimde incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini, Batman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören 192 öğrenci oluşturmuştur. Katılımcıların 123’ü kadın, 69’u erkektir. Demografik veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla toplanmış; ahlaki olgunluk düzeyinin belirlenmesinde geçerlik ve güvenirliği kanıtlanmış Ahlaki Olgunluk Ölçeği, hırs düzeyinin ölçülmesinde ise Hırs Ölçeği kullanılmıştır. Betimsel ve ilişkisel tarama modellerine dayalı nicel araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, veriler çevrim içi anket formu üzerinden elde edilmiştir. Veri analizinde iki grup karşılaştırmaları için bağımsız örneklemler t-testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmaları için tek yönlü varyans analizi (anova) uygulanmış; anlamlı farklılıkların kaynağını belirlemek amacıyla post hoc testi kullanılmıştır. Ahlaki olgunluk ile hırs arasındaki ilişkinin incelenmesinde Pearson korelasyon analizi tercih edilmiştir. Bulgular, ahlaki olgunluk ile hırs arasında pozitif yönde, yüksek düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Bu sonuç, hırsın ahlaki olgunluğu zayıflatan tek yönlü bir eğilim olarak değil, etik sınırlar içinde yapılandığında hedef yönelimli motivasyonu destekle-yen bir değişken olarak değerlendirilebileceğine işaret etmektedir. Cinsiyet değişkenine göre kadın katılımcıların ahlaki olgunluk düzeylerinin erkek katılımcılara oranla anlamlı biçimde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sınıf düzeyi açısından 1. ve 3. sınıf öğrencilerinin ahlaki olgunluk puanlarının 4. sınıf öğrencilerinden anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır. Gelir durumunun ahlaki olgunluk üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığı; buna karşılık yaş arttıkça ahlaki olgunluk düzeyinde azalma eğilimi bulunduğu görülmüştür. Hırs düzeyine ilişkin bulgular ise cinsiyet ve gelir durumu değişkenlerinin anlamlı farklılık oluşturmadığını; 1. sınıf öğrencilerinin hırs düzeylerinin 4. sınıf öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek olduğunu göstermiştir. Yaş ile hırs düzeyi arasındaki korelasyon analizi ise yaş arttıkça hırs düzeyinde belirgin bir düşüş eğilimi bulunduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen nicel bulgular, üniversite gençliğinin ahlaki ve motivasyonel gelişimini anlamada hırsın yalnızca yıkıcı bir tutku değil, ahlaki olgunluk tarafından düzenlenebilen psiko-sosyal bir motivasyon kaynağı olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir.