Deniz Kirliliğinin Görünmeyen Tehlikesi: Gemi Kinistin Sandığı Tıkanıklığı Üzerine Bir Risk Analizi

Doğal çevre tahribatının etkileri, son yıllarda dünya denizleri üzerinde ciddi şekilde hissedilmektedir. Çalışmalar, gerek plastik gibi insan kaynaklı kirleticilerin gerekse istilacı türler gibi deniz canlılarının artık denizlerimizde yoğun olarak bulunduğunu göstermektedir. Diğer bir yandan gemilerin kritik bir unsuru olan soğutma suyu sistemleri, gemi kinistin sandıklarından emilen deniz suyu ile hayat bulmaktadır. Ancak, deniz kirliliği kaynaklı kinistin tıkanıklığı, geminin ana ve yardımcı makinelerini çalışamaz duruma getirerek, gemiyi manevra kabiliyetinden mahrum bırakmaktadır. Ana makine gücünü ve dolayısıyla manevra yeteneğini kaybeden gemi ise çarpma, çatışma, karaya oturma, yangın ve patlama gibi felaketlerle yüzleşme riski taşımaktadır. Bu çalışma, deniz kirliliğinin görünmeyen tehlikesi olan kinistin sandığı tıkanıklığı üzerine bir risk analizi yürütmüştür. Çalışmada hem Klasik hem de Bulanık Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA) yöntemleri kullanılarak, hata türlerine ilişkin riskler Risk Öncelik Sayısı (RÖS) ve Bulanık RÖS (BRÖS) puanlarıyla sayısal olarak hesaplanmıştır. Klasik HTEA bulgularına göre, en riskli 3 hata türü, HT006 - Ana Makine Yüksek Yağlama Yağı Sıcaklığı (143.520), HT007 - Ana Makine Yüksek Ceket Suyu Sıcaklığı (111.720), HT014 - Yangın Pompası Düşük Çıkış Basıncı ve Debisi (100.590) olarak tespit edilmiştir. Bulanık HTEA sonuçlarında ise en riskli 3 hata türü HT006 - Ana Makine Yüksek Yağlama Yağı Sıcaklığı (5.58), HT014 - Yangın Pompası Düşük Çıkış Basıncı ve Debisi (5.51) ve HT013 – Kazan Yetersiz Buhar Yoğuşma Verimliliği (5.47) olarak ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, deniz kirliliğinin gemi sistemleri üzerindeki etkilerini sayısal olarak ortaya koymaktadır. Bu veriler, gemi adamları, denizcilik şirketleri, denetleme otoriteleri ve gemi inşa sektörü gibi temel denizcilik paydaşlarına, gelecekte oluşabilecek kinistin sandığı tıkanıklığı kaynaklı büyük deniz kazalarını önlemek adına önemli bilgiler sunmaktadır.