Derik İlçesi Halhali Zeytin Üretiminin Kırsal Kalkınma Açısından Değerlendirilmesi

Bu çalışma, Türkiye‘nin Halhalı Zeytin çeşidinin orijini olan Derik ilçe merkezinde yürütülmüştür. Çalışmada, bölgenin önemli geçim kaynağı olan Halhalı Zeytin çeşidinin kırsal kalkınma bağlamında değerlendirilmesi ve yerleşmenin mekânsal gelişiminden olumsuz etkilenen zeytin alanlarının korunmasına yönelik planlamaların hazırlanması amaç edinilmiştir. Öncelikle araştırma sahasında bu çeşidin üretilebilmesini destekleyen coğrafi şartlar ele alınmıştır. Yüzey şekilleri, iklim, hidrografik özellikler ve toprak özellikleri açısından konu irdelenmiştir. Derik ilçe merkezinde zeytin tarımını destekleyen en önemli topografik ünite ilçe merkezini kuzeyden çevreleyen dağlık alandır. Çünkü Eosen yaşlı bu kalker alanlar, ilçe merkezini kuzeyden gelen rüzgârlara karşı korumaktadır. Çalışma sahasının iklimi Akdeniz iklim özelliklerine benzer nitelikler taşımaktadır, dolayısıyla iklim koşulları açısından destekleyicidir. Hidrografik açıdan Zeytinpınar Deresi ve Gap Deresi sulama amaçlı değerlendirilmektedir. Sahada Kireçsiz Kahverengi orman topraklarının ve Kahverengi orman topraklarının yaygın olması da pedolojik açıdan zeytin üretimini desteklemektedir. Daha sonra Arg GIS 10.5 yazılımı kullanılarak zeytin üretim alanları belirlenmiştir.  Son aşamada, kırsal kalkınma bağlamında zeytinin ilçeye ekonomik katkısının artırılmasına ve yeni üretim alanlarının belirlenebilmesine, sürdürülebilirlik açısından da korunmasına yönelik planlama önerileri geliştirilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmanın yerel yöneticilere ve planlamacılara, tarım alanlarının korunması hususunda altlık veri oluşturması ümit edilmektedir. Halhalı Zeytin çeşidinin orijini olan Derik Coğrafi ünitesindeki üretim alanlarının, CBS kullanılarak tespiti, kırsal kalkınma bağlamında değerlendirilmesi, hem zeytin alanlarının korunması konusunda farkındalığı arttıracak hem de literatüre katkı sağlayacaktır.