AVRASYA BOZKIRLARINDAN TÜRK UZAY BİRLİĞİ'NE: TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NIN (TDT) UZAY ALANINDA İŞ BİRLİĞİ

Uluslararası ilişkilerde aktörler arasındaki ilişkileri düzenleyen kurumlardan bir tanesi uluslararası iş birliği teşkilatlarıdır. 30-31 Ekim 1992’de başlatılan Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirvesi başlıklı toplantılarda, katılımcı devletler arasında ilişkileri güçlendirmek ve düzenlemek amacıyla bu tür bir teşkilat kurulması fikri ortaya konulmuştur. Bu fikir temelinde, 3 Ekim 2009’da Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi’nin Kurulmasına Dair Nahçıvan Anlaşması imzalanarak bugünkü adıyla Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) kurulmuştur. Günümüzde teşkilatın iş birliği alanları olarak belirlediği otuz farklı çalışma alanı bulunmaktayken, 12 Kasım 2021’deki İstanbul zirvesinden itibaren olmak üzere, teşkilat iş birliği alanlarından bir tanesini Uzay Alanında İşbirliği olarak belirlemiştir. Bu makalede, TDT’nin uzay çalışmaları incelenmektedir. Makalenin hipotezi, TDT’nin uzay çalışmalarının, örgüte dahil aktörler arasında başlı başına uzay çalışmalarını koordine edecek kurumsal bir Türk Uzay Birliği bulunmaması nedeniyle teknik, hukuki ve eğitsel açıdan yetersiz ve verimsiz olduğudur. Bu hipotezin test edilmesi için çalışmada yöntem olarak, birincil kaynaklar kullanılarak, TDT’nin uzay alanında iş birliği kapsamında hangi amaçlarla ve nasıl politikalar izlediği, sonrasında ise bu politikalar eğer uygulandıysa nasıl uygulandığı tespit edilmektedir. Bu doğrultuda, politikaların ve hedeflerin hangi düzeyde faaliyetlerle somutlaştırılmaya çalışıldığına yönelik örneklere yer verilmektedir. Ayrıca, bu tespitler ve örnekler üzerinden, TDT’nin uzay çalışmaları değerlendirilmekte ve çalışmaların geliştirilmesi için önerilerde bulunulmaktadır.