ARTHUR COLLIER'IN CLAVIS UNIVERSALIS'İNDE DIŞ DÜNYANIN REDDİ

Arthur Collier (1680-1732) İngiliz bir filozoftur. O, başlıca eseri olan Clavis Universalis’te dış dünyanın varlığını reddetmektedir. Bu çalışmanın amacı, Collier’in dış dünyanın varlığını hangi gerekçelerle reddettiğini incelemektir. Şeylerin yalnızca zihinde ve zihinle birlikte var olabileceğini iddia eden Collier, bu iddiasını bir görme teorisine dayandırmaktadır. “Görülen her şey vardır”, “yokluğun ve görünmemenin sebebi aynıdır” ve “görünmeyen şeyler bilinemez” gibi önermeler söz konusu teorinin temel ilkeleridir. Collier’e göre bu teorinin bir diğer ilkesi ise Tanrı’nın varlığıyla ilişkilidir. Dış dünyanın reddi bir yönüyle Tanrı ve madde arasında yapılması gereken bir seçimi ima etmektedir; Tanrı var olduğuna göre madde, yani dış dünya, yoktur. Varlık teorisini yer yer teolojik bir dil ile aktaran Collier söz gelimi Tanrı’nın her şeyi İsa’nın zihninde ve ruhunda yarattığını iddia etmektedir. Son tahlilde Collier, Clavis Universalis’te dış dünyanın yokluğunu kanıtlamak için dokuz müstakil argüman gündeme getirmektedir. Bu argümanlar çalışmamızın ikinci bölümünde incelenmektedir ve aynı bölümde Collier’in varlık teorisinin yaratabileceği potansiyel problemlerden bazıları, örneğin diğer zihinlerin varlığı meselesi, eleştirel bir şekilde ele alınmaktadır.