"De Antwerpsche haven in het stormgetij." Jan Timmermans en de haven van Antwerpen

In deze bijdrage onderzoeken we de ideeën van de VNV-politicus Jan Timmermans betreffende de havenpolitiek voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voorts bekijken we zijn werk als schepen van de haven en als burgemeester van Antwerpen. Welke houding nam hij aan tegenover de Duitse politiek? Welke rol speelde hij in het behoud van de haven op het einde van de oorlog?Met zijn ideeën over de werking en de toekomst van de haven van Antwerpen, zat Jan Timmermans op één lijn met de ‘derde weg’ die de extreemrechtse bewegingen in binnen- en buitenland op economisch gebied voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog naar voren brachten. Antwerpen zou, samen met de andere havensteden in de Delta van de Lage Landen, later in de door de Duitsers geleide Europese Wirtschaftsraum, een plaats krijgen die beantwoordde aan zijn noden en mogelijkheden.Als schepen van Handel en Scheepvaart en later als burgemeester van de stad Antwerpen nam Timmermans een cruciale plaats in bij de greep naar de macht van het VNV in de lokale besturen. Intussen moest Timmermans er voor zorgen dat het patrimonium van de haven zo ongeschonden mogelijk de oorlog overleefde. Op het einde van de oorlog trachtte Timmermans vanuit zijn functie als burgemeester de haven te beschermen tegen de Duitse vernietigingsplannen.________“The port of Antwerp in stormy weathers”. Jan Timmermans and the port of Antwerp This contribution researches the ideas of the VNV (Flemish National Union) politician Jan Timmermans concerning port policy before and during the Second World War. We also look at his activities as alderman for the port and as mayor of Antwerp. What was his attitude in view of the German politics? What was his role in the conservation of the port at the end of the war? Jan Timmermans’ thoughts about the operation and future of the port of Antwerp were in line with the ‘third way, which propagated the economic policies of the extreme right movements nationally and abroad before and during the Second World War. Antwerp together with other port cities in the Delta of the Low Countries was to receive later in the German-led European Wirtschaftsraum a position commensurate with its needs and potential.  As alderman for Trade and Shipping and later on as mayor of the city of Antwerp, Timmermans fulfilled a crucial role in the attempt of the VNV to take over the power in the local councils. Meanwhile Timmermans had to ensure that the heritage of the port survived the war as undamaged as possible. At the end of the war, Timmermans tried by means of his position as mayor to protect the port against the plans of the Germans to destroy it.