Kentsel Ulaşım Yönetiminde Yeniden Ölçeklendirme: Küresel Metropoller Üzerine Bir İnceleme

Tarih boyunca bireylerin, ürünlerin, kültürlerin ve bilgilerin kolayca ulaşabildiği kentler, gelişme potansiyeli en yüksek yerleşimler olmuştur. Küreselleşme süreciyle birlikte kent formu dönüşmüş, ulusal sınırların ötesine geçen ekonomik ve kültürel akışlardan daha fazla pay almak isteyen kentler arasında yoğun bir rekabet ortamı doğmuştur. Bu dönemde ekonomik, siyasal ve kültürel anlamda yönlendirici fonksiyonlar üstlenen ve küresel ağlar içinde hiyerarşinin üst basamaklarında yer alan kentler “küresel kent” olarak tanımlanmıştır. Küresel kentlerin bu işlevleri yerine getirebilmesinde bilgi teknolojilerindeki ilerlemeler ile ulaşım altyapısındaki gelişmeler belirleyici olmuştur. Geniş ulaşım ağlarıyla desteklenen kentler, çevrelerindeki metropoliten alanların da merkezi konumuna gelmiştir. Bu süreçte, farklı ekonomik ve idari sistemlerde dahi küresel kentlerin yönetiminde diğer kentlerden ayrışan modeller geliştirilmiş; yeniden ölçeklendirme ve yeniden bölgeselleşme sürecine uygun olarak yeni yapılar inşa edilmiştir. Bu çalışma; New York, Paris, San Francisco, Tokyo, Barselona ve Hong Kong örneklerinden hareketle, yeniden ölçeklendirme ve yeniden bölgeselleşme sürecinde küresel metropollerdeki ulaşım yönetimini ve oluşturulan yapıları incelemekte ve bu kentlerde merkezi yönetim, yerel yönetim ve özel sektör aktörlerinin ulaşım yönetimindeki konumlanışlarını karşılaştırmalı bir içerik analiziyle incelemektedir.