Goethe ve Devrim: Egmont Devrimci Miydi?

Goethe’nin genelde devrim, özelde Fransız Devrimi’yle ilgili tutumu olumsuz görünmektedir. Yayınlanışları özellikle devrimden sonraya rast gelen eserleri bu anlamda pek çok incelemenin konusu olmuştur. Bununla birlikte bu anlamda Egmont piyesi üzerinde durulmadığı göze çarpar. Egmont İspanyol hakimiyeti altında yaşayan Alçak Ülke insanlarının sevdiği bir yöneticidir, bununla birlikte İspanya idaresinin memurudur. Bir yanda Kalvenist harekete mensup olanların uğradığı takibat, öbür yanda İspanyol yönetiminin uyguladığı baskıcılık ve şiddet, halkı usandırmış, galeyana getirmiştir. Kendi içlerinden ve sözünü dinledikleri birisi olan Egmont, patlak vermek üzere olan ayaklanmayı güç kullanmadan bastırmaya çalışsa bile İspanya yönetimi ayaklanmayı zorla bastıracak bir vali yollar ve yeni atamanın ilk kurbanı Egmont olur. Buradan hareketle Egmont şahsında Goethe’nin devrimlerle ilgili olumsuz yaklaşımı bu makalede piyesin çözümlenmesiyle örneklendirilir. Aynı zamanda yazarın modern öncesi bir anlayışla sosyal çalkantıların yukarıdan aşağı yönetilmesi anlayışı “devrim” kavramının asıl anlamıyla açıklanır. Bu makalenin amacı Goethe’nin devrimle ilgili tavrını ortaya koyarken devrim kavramının yaşadığı etimolojik dönüşümü anmak ve bu dönüşümün izdüşümlerini Egmont yapıtı üzerinden göstermektir.