On Birinci Yüzyılda Bir Keşişin İzinden: Patmoslu Christodoulos ve Türkler

Yunanistan’daki Patmos Manastırının kurucusu olarak bilinen Christodoulos, Bithynia bölgesindeki Nikeia’da 1020 (ö. 1093) yılında doğdu. Bizans İmparatorluğu’nun tehlikeli ve çalkantılı bir döneminde Filistin’de, Latros Dağı’nda, Kos Adası’nda ve Patmos’ta görev yaptı. Patmoslu Christodoulos son olarak 1088 yılında Bizans İmparatoru I. Aleksios Komnenos (1081-1118) tarafından kendisine bağış olarak verilen Patmos Adası’nda Aziz Theologos/Yuhanna Manastırını kurdu. Christodoulos ilk başta Kudüs’te sonra Latros, Strobilos, Kos Adası ve Patmos Adası’nda Türk saldırılarına uğradı ve bu saldırılardan kurtuldu. 1091’de Hypotyposis adlı çalışmasını yazdı. Grekçe yazılan Hypotyposis metni hem Türkler hem de Aziz Christodoulos’un hayatı hakkında önemli bilgiler içermektedir. Ne yazık ki bu metin ülkemizde detaylı bir çalışmanın konusu olmamıştır. Selçuklu Türkleri’nin saldırısı sonrasında Kudüs’ten kaçtıktan sonra Christodoulos’un vermiş olduğu bilgiler, sadece Doğu Akdeniz tarihi için değil hem Güneybatı Anadolu hem de Türk tarihi açısından oldukça kıymetlidir. Bu makalede, hem Christodoulos’un hayatı hem de Türkler hakkında vermiş olduğu bilgiler Güneybatı Anadolu özelinde incelenecektir.