Yerel Yönetimlerde Kent ve Çevre: Kuramdan Uygulamaya

Kentleşme süreçlerinin hız kazandığı, çevresel sorunların küresel ölçekte derinleştiği ve yerel yönetimlerin kamu hizmetlerinin sunumunda giderek daha merkezi bir rol üstlendiği günümüzde, kent ve çevre ilişkisini yerel yönetimler perspektifinden ele almak büyük önem taşımaktadır. Kentlerin sürdürülebilirliği, yalnızca fiziksel planlama kararlarıyla değil enerji politikalarından dijital yönetişime, kurumsal yapıdan çevre hizmetlerinin yönetimine kadar geniş bir politika alanını kapsamaktadır. Bu bağlamda yerel yönetimler hem çevresel sorunların çözümünde hem de sürdürülebilir kentleşme hedeflerinin hayata geçirilmesinde temel aktörler olarak öne çıkmaktadır. “Yerel Yönetimlerde Kent ve Çevre: Kuramdan Uygulamaya” başlıklı bu eser, kentleşme ve çevre ilişkisini yerel yönetimler bağlamında kuramsal tartışmalar ve uygulama örnekleri üzerinden ele alarak literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır. Birinci bölümde Güven DENİZ “Urbanization Dynamics and Green Energy Demand” isimli çalışmasında kentleşmenin enerji tüketimi üzerindeki etkisini kapsamlı bir biçimde incelemektedir. Ayrıca sürdürülebilir kentsel gelişim için yeşil enerjiye geçişin kritik bir gereklilik olduğunu vurgulamaktadır. İkinci bölümde Adnan TETİKOL, “Kentsel Hizmetlerde Katılım: Atık Yönetimi Üzerinden Bir Model Önerisi” isimli çalışmasında kentsel hizmetlerde katılımın kuramsal temellerini tartışmaktadır. Böylelikle kentlilerin yalnızca hizmet alıcısı değil aynı zamanda hizmetin tasarımında, uygulanmasında ve izlenmesinde rol üstlenen aktörler olduğu bir modele geçişin olanaklarını incelemektedir. Ayrıca çalışmada teknik ve sosyal yaklaşımları birleştirerek geliştirilen Katılımcı Kentsel Atık Yönetimi Modeli’ni çok boyutlu olarak incelemektedir. Üçüncü bölümde Emre EKİNCİ, “Çevre Hukukunun Düzenleyici Araçları Üzerine Bir Literatür ve Mevzuat İncelemesi” isimli çalışmasında çevre hukukunda kullanılan düzenleyici araçları, kavramsal çerçeve, hukuki nitelik ve uygulama biçimleri kapsamında ele almaktadır. Bu kapsamda yerel yönetimlerin çevre politikalarını planlama, uygulama ve denetleme süreçleri ele alınarak yerel düzeyde çevresel yönetişimin önemi vurgulanmaktadır. Dördüncü bölümde Oğuzhan ÖZALTIN ve Ceyda ŞATAF, “Yerel Yönetimlerde Dijitalleşme: Antalya Büyükşehir Belediyesi Örneği” isimli çalışmasında yerel yönetimlerde dijital dönüşüm sürecini Antalya Büyükşehir Belediyesi örneği üzerinden analiz etmektedir. Birleşmiş Milletler Yerel Çevrimiçi Hizmetler Endeksi temel alınarak yapılan çalışmada belediyelerin dijital hizmet kapasitesi, e-belediyecilik uygulamaları ve vatandaş katılımını artırmaya yönelik dijital araçlar incelenmektedir. Araştırma, dijitalleşmenin yerel hizmet sunumunda etkinlik, şeffaflık ve erişilebilirlik açısından önemli bir dönüşüm yarattığını ortaya koymaktadır. Beşinci bölümde ise Hakan OLGUN, “Türkiye’de İl Özel İdareleri: Tarihî Süreç, Reform ve Büyükkentten Tasfiye” isimli çalışmasında Türkiye’de il özel idarelerinin tarihsel gelişimini, geçirdiği reform süreçlerini ve günümüzde karşı karşıya kaldıkları kurumsal dönüşümü ele almaktadır. Özellikle 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve 6360 sayılı Kanun Değişikliği çerçevesinde il özel idarelerinin yerel yönetim sistemi içindeki konumu analiz edilmekte ve bu kurumların geleceğine ilişkin tartışmaları değerlendirilmektedir. Bu çalışmalar birlikte değerlendirildiğinde kitap, yerel yönetimlerin yalnızca hizmet sunan kurumlar değil aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik, enerji dönüşümü, dijital yönetişim ve yerel demokrasi gibi alanlarda dönüşümü yönlendiren stratejik aktörler olduğunu ortaya koymaktadır. Kuramsal yaklaşımlar ile uygulama örneklerini bir araya getiren bu eser, kent ve çevre politikaları alanındaki akademik tartışmalara ve yerel yönetim uygulamalarına katkı sunmayı amaçlamaktadır. Kitabın ortaya çıkmasına değerli katkılar sunan tüm yazarlara ve emeği geçen herkese teşekkür eder, çalışmanın ilgili literatüre ve uygulama alanına faydalı olmasını temenni ederim. Bu vesileyle kitabı, neşesiyle hayatıma ışık, sabrıyla çalışmalarıma güç veren sevgili oğlum Mehmet Deniz USTA’ ya ithaf ediyorum. Dr. Öğr. Üyesi Gamze ÇÜRÜKSULU USTA Mart / 2026