Lise öğrencilerinin çevre algıları: nitel bir araştırma

Lise eğitim kademesinde çevre olgusuna coğrafya, biyoloji gibi derslerde yer verilmektedir. Öğrencilerin çevre ve sorunları konusunda farkındalıkları ve bilinçleri; temiz ve sürdürülebilir bir çevre için önemlidir. Lise kademesinde çevre eğitiminin planlanmasına katkı sağlayabileceği düşüncesiyle öğrencilerin çevre algılarını belirlemeye yönelik bu çalışma yapılmıştır. Araştırmada nicel yaklaşımın bir türü olan fenomenoloji deseninden yararlanılmıştır. Çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Samsun ilinin Bafra ve Atakum ilçelerinde; Anadolu, Fen ve İmam Hatip Liselerinde öğrenim gören 90 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubunun oluşturulmasında amaçlı örneklem oluşturma yöntemlerinden maksimum çeşitlilik kullanılmıştır. Lise öğrencilerinin çevre algılarını belirlemek amacıyla hazırlanan veri toplama aracı 2 bölümden oluşmaktadır. I. bölümde; çevre deyince aklınıza ne geliyor? sorusu bulunmaktadır. II. bölümde ise çevre deyince aklınıza ne geliyor? sorusunun cevabı ile ilgili ilgili resim çizmeleri istenmiştir. Verilerin analizinde ise içerik analizi yapılmıştır. Öğrencilerin çevre ile ilgili yazdıklarının analizinde tanımlama kategorileri ve kodlar oluşturulmuştur. Resimlerin analizinde ise çizimlerde kullanılan unsurlar ve yoğunlukları dikkate alınmıştır. Öğrencilerin önemli bir bölümünün çevreyi canlı ve cansız varlıklardan oluşan bir yer olarak gördükleri söylenebilir. Ayrıca çok sayıda öğrenci de çevre sorunlarına dikkat çekmiştir. Bu sonuçlardan hareketle öğrencilerinin çevre farkındalıklarının yüksek olduğu söylenebilir. Çevre ile ilgi öğrenci çizimlerinde ise ağaç, insan, ev, güneş ve bulut frekansı en yüksek unsurlardır. Farklı bölümlerdeki ve eğitim kademlerindeki öğrencilerin çevre algıları arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri ortaya koymak için karşılaştırmalı çalışmalar yapılabilir.