Frankofon Cezayir Edebiyatında Bir Tarihsel Roman Örneği: Dounia

Frankofon Cezayir Edebiyatı’nın dikkat çeken kadın yazarları arasında yer alan Fatima Bakhaï, yapıtlarında genellikle Cezayir tarihinin belirli bir dönemini kaleme alır. 1995 yılında yayımladığı Dounia adlı romanında da 1829-1833 yılları arasında Cezayir’de gerçekleşen tarihsel olayları süredizinsel olarak öyküler. Dounia adındaki bir Cezayirli kızın yaşamına koşut olarak, Osmanlı İmparatorluğu’nun Cezayir’de egemen olduğu dönemin sonlarını, Fransız sömürgecilerin bölgeyi ele geçirme girişimlerini ve bununla birlikte ülkede ortaya çıkan Fransızlar ve Cezayirliler arasındaki çekişmeleri betimler. Gerek tarihsel gerekse kurmaca kişileri aracılığıyla Cezayir’deki tarihi ve toplumsal olayları anlatır. Kısacası, bir yandan ülkesinde yaşanan tarihsel değişimleri öykülerken diğer yandan da Dounia’nın, ailesinin ve Cezayir halkının gündelik yaşamlarını, gelenek ve göreneklerini aktarır. Böylelikle, Bakhaï yalın bir biçemle kaleme aldığı söz konusu yapıtı aracılığıyla okurlarını Cezayir tarihi içerisinde yolculuğa çıkartır. Nitekim, tarihsel ve toplumsal gerçeklikleri konu edinen bu romanın tarihsel roman türünün birçok niteliğini barındırdığı açıktır. Bu bağlamda, söz konusu çalışma, Fatima Bakhaï’nin gerçeklik ile kurmacayı başarılı bir biçimde harmanladığı Dounia adlı romanını George Lukacs’ın Tarihsel Roman’ı bağlamında çözümlemeyi amaçlar.