Osmanlı Sivas'ında Ermeni Mektepleri

Osmanlı millet sisteminin en önemli unsurlarından olan Ermeniler, Osmanlı toplum yapısı içerisinde de gerek kültürleri gerek meslek kollarıyla önemli bir yere sahiptiler. Mozaiğin önde gelen parçalarındandılar. Bu mozaik Osmanlı asli unsuru ve azınlıklarıyla birlikte şekillense de bu toplulukların hayatlarının bir kısmı birbirilerinden yalıtılmış vaziyette ilerlemekteydi. Dönemin anlayışı gereği ibadetlerin yanı sıra eğitim ve hukuk gibi dini hayatlarının kapsadığı hassasiyetler kendilerine özeldi. Fakat bu durum bu konulardaki ayrışmış yaşantıların birbirlerini etkilemediği anlamını taşımıyor. Özellikle devlet denetimi dışında kalan yerel eğitim faaliyetleri, grupların farklılıklarını derinleştirebilecek özellikler taşıyabiliyordu. Ne de olsa her din mensubu için diğer dinin mensupları doğru yolda olmayan kişiler olarak görülüyor. Osmanlı toplumunda her ne kadar farklı dinî gruplar iyi komşuluklar ve ortaklıklar sergileyip dikkat çekici bir uyum yakalamışlarsa da bu, derinlerdeki bakışı değiştirmiyor. Bu çalışma, bu gruplardan birisi olan Ermenilerin, hatırı sayılır nüfusa sahip oldukları bir şehir olan Sivas’taki eğitim faaliyetlerine yoğunlaşmıştır. Geleneksel eğitimden modern eğitim kurumlarına kadar Sivas’taki Ermeni mektepleri ve faaliyetleri mevcut kaynaklar, araştırmalar ve arşiv vesikaları ışığı altında incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın Ermenilerin Osmanlı içerisindeki eğitim hayatının yanı sıra devletin bu eğitim faaliyetleri karşısındaki duruşuna ve bu faaliyetlerin Ermeniler ve diğer unsurlar arasındaki ilişkileri nasıl etkilediğine dair bir kapı aralaması hedeflenmiştir.