BENJAMIN I FRIDRIH ŠLEGEL: ROMAN I DEFORMACIJA EPIKE

Pozno Benjaminovo interesovanje za epiku rasuto je u njegovim tekstovimao modernom romanu napisanim krajem dvadesetih i tokom tridesetih godinadvadesetog veka, specifi čno Benjamin je svoju poznu teoriju romana razvio kroztekstove posvećenje Ljeskovu, Keleru, Deblinu, Prustu i Kafki. U istom tom periodupojam epike počinje da zauzima značajno mesto u njegovim tekstovima o teatru,umetnosti i istoriji, Benjamin piše o epskom teatru, o razotkrivanju/napuštanju epskogelementa u istoriji, o odnosu epike i fi lma itd. Ipak, uloga pojma epike ostaje uglavnomfragmentarna – izuzetak je možda esej o Ljeskovu – a veza sa ranijim Benjaminovimtekstovim o romantici nije sasvim upadljiva. Prateći poznu Benjaminovu teorijupripovedanja na liniji teksta o Ljeskovu – kao i ostalih poznih tekstova o romanu ipripvoedanju – moguće je uočiti povezanost Benjaminovog pitanja o sudbini epikeu modernosti i romantičarske teorije, specifi čno F. Šlegelove teorije romana. Na tomtragu pozno Benjaminovo razumevanje epike pojavljuje se kao deformisana epika.Uzroci ovog deformiteta pak, za Benjamina postaju razumljivi tek iz perspektiveteorije istorijskog materijalizma, koja je zauzvrat i sama omogućena oslobađanjemi prevazilaženjem epskog elementa u istoriografi ji. Konačno, za Benjamina, kao i zaŠlegela, kriza epike sadrži i izvestan indeks spasenja, ali dok je Šlegel i dalje mogao dapolaže nade u roman kao novu formu, Benjamin je na osnovu krize romana pokušavaoda misli epske mogućnosti koje ga prevazilaze.