Kindercentra en vve als oefenplaats voor democratisch handelen

In dit hoofdstuk werkt Peter Moss het idee uit om kindercentra te benutten als oefenplaats voor democratische handelen. De auteur was de eerste die hierover internationaal publiceerde en hij plaatste het in een maatschappijkritisch kader: door democratische participatie leren kinderen omgaan met macht, en leren ze onrechtvaardigheid tegen te gaan. Een democratische omgeving ondersteunt ook respect voor diversiteit. Moss bespreekt de democratische ruimte voor kinderopvang op nationaal en gemeentelijk niveau. Bij voorkeur moeten overheden democratische waarden expliciet benoemen en moeten beroepskrachten in kindercentra ruimte krijgen om tot democratisch handelen te komen. Daartoe hoort ook het dominante gedachtegoed durven bestrijden en hun eigen visie kunnen ontwikkelen door open te staan voor verandering. Moss benoemt welke waarden centraal staan in een voorziening voor jonge kinderen om democratisch te kunnen handelen: respect voor diversiteit, herkenning van meervoudige perspectieven, verwelkomen van nieuwsgierigheid, onzekerheid en subjectiviteit, en kritisch denken. Deze waarden sluiten aan bij de competenties die zijn ontwikkeld in het project ‘Kindercentrum en school als democratische oefenplaats’. In zo’n democratische oefenplaats is volgens Moss goed gekwalificeerd personeel nodig dat de praktijk en de leerprocessen zichtbaar kan maken in een zorgvuldige documentatie. Moss vraagt zich af of dit alles te verwezenlijken is in een commerciële context; zijn voorkeur gaat uit naar een publieke voorziening. In het project ‘Kindercentrum en school als democratische oefenplaats’ is aangetoond dat dit wel mogelijk is (zie hoofdstuk 5). Moss draagt internationaal bij aan de visie en kritische reflectie op Early Childhood Education en was initiatiefnemer van het tijdschrift ‘Children in Europe’ dat in twaalf Europese landen verschijnt. Hij bepleit dat de lidstaten in de Europese Unie nauwer democratisch gaan samenwerken rond voorschoolse voorzieningen.