Kuruluşundan Dağılışına Kadar Serab Şekâkî Hanlığı (1747-1800)

Nadir Şah-ı Afşar’ın 1747 yılında öldürülmesinden sonra İran’da siyasi bir kaos ve boşluk meydana gelmiştir. Azerbaycan bölgesinde birçok aşiret bu durumu fırsat bilmiş ve bölgelerinde müstakil hareket etmeye başlamışlardır. Neticede bu aşiretler hakim oldukları bölgelerde birer birer hanlıklarını ilan etmişlerdir. Nadir Şah’ın ölümünden hemen sonra Ali Han-ı Şekâkî de diğer aşiretler gibi bölgesinde hanlığını ilan etmiştir. Şekâkîler bu devirde Serab merkez olmak üzere Heştrûd ve Germrûd bölgelerini de kendilerine bağlamış ve böylelikle hanlıklarının sınırlarını genişletmişlerdir. Kerim Han-ı Zend’in güçlenip Azerbaycan bölgesine gelmesi ile beraber Şekâkîler Zend Hanedanlığının saflarına katılmışlardır. Kaçarlar döneminde ise Sadık Han-ı Şekâkî ismi önemlidir. Bu dönemde komşu hanlıklar ile birçok savaşa girişilmiş ve önemli başarılar elde edilmiştir. 1797 yılında Kaçar şahı Ağa Muhammed Şah-ı Kaçar’ın öldürülmesinde Sadık Han-ı Şekâkî aktif rol almıştır. Bu süreçten sonra Kaçarlar ile Şekâkîler arasında birçok savaş meydana gelmiştir. Sadık Han’ın Kaçarlar tarafından öldürülmesinden sonra Serab Hanlığı zayıflamış ve eski yarı müstakil yapısından uzaklaşmıştır. Ancak Serab’ın yönetimi bir süreliğine de olsa Şekâkîlere tekrardan verilmiştir. Kaçarların Azerbaycan bölgesini merkezileştirme istekleri ile beraber bu aşiretin Serab, Heştrûd ve Germrûd bölgelerindeki muvakkat hakimiyetleri sona ermiştir. Bu çalışma ile Serab-Şekâkî Hanlığı'nın kuruluşundan dağılışına kadar olan süreci kronolojik olarak verilmesinin yanı sıra söz konusu hanlığın İran ve komşu devletlerin tarihine etkileri de irdelenmiştir.