ARSİN-YANBOLU VADİSİ’NDE BULUNAN TEK KEMER GÖZLÜ TAŞ KÖPRÜLER

Köprü mimarisi ile ilgili çalışmaları incelediğimizde gerek ülke genelinde gerekse Trabzon özelinde yetersiz olduğunu söyleyebiliriz. Söz konusu alana katkı sunmak amacıyla hazırlamış olduğumuz bu çalışmada, Trabzon’un Arsin ilçesi sınırları içerisinde yer alan Yanbolu Vadisi’ndeki dokuz köprü tanıtılıp değerlendirilmiştir. Esasen vadide hem derenin ana kolu hem de yan kolları üzerinde bulunan köprü sayısı çok daha fazladır. Ancak çalışma ana kol üzerinde inşa edilmiş köprülerle sınırlı tutulmuştur. 19. ve 20. yüzyıllara tarihlenen köprülerin beşi Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiş dördü ise oldukça bakımsız durumdadır. Saha çalışmasıyla yerinde incelediğimiz köprüler özellikle plan-tasvir ve malzeme özellikleri açısından ele alınmıştır. İnşa edildikleri dere yatağının yapısına göre şekillenen köprüler tek kemer gözlü olup sivri veya yuvarlak kemerlidir. Bölgede ahşap malzemenin yaygın olmasına rağmen taşın daha dayanaklı olması hasebiyle köprülerde taş malzeme tercih edilmiştir. Bölge halkı tarafından kısıtlı imkanlarla inşa edilen köprülerde işlevsellik ön plana çıkarılmıştır. Mütevazi ölçülere sahip köprülerde süs öğelerine yer verilmemiştir. Köprüler, değerlendirme ve karşılaştırma bölümünde bölgede veya Anadolu’nun farklı noktalarında yer alan bazı köprü örnekleriyle karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma bize oldukça benzer olduklarını göstermiştir.